معرفی کتاب نقش مربی در تربیت اخلاقی–معنوی

معرفی کتاب نقش مربی در تربیت اخلاقی–معنوی

نویسنده‌گان کتاب نقش مربی در  در تربیت اخلاقی–معنوی محمد عالم زاده‌ نوری، حسن بوسلیکی و حسین مرادی است. این کتاب توسط انتشارات علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شده است. این کتاب  شامل شش فصل است که فصل اول کلیات و فصل‌های بعدی به ترتیب شامل: ضرورت مربی، ویژگی‌های مربی وظایف کارکردهای مربی، وظایف متربی، اطلاعت از مربی است.

در بخشی از مقدمه این کتاب می‌خوانید: همة جوانانِ مشتاق کمال که بر پایة ندای فطرت خود به سلوک معنوی گرایش یافته‌اند، غالباً در اولین مواجهه‌ها در معرض این گفتة مشهور قرار می‌گیرند که برای حرکت معنوی به یک «استاد راه‌رفته و خبره» نیاز است. این سخن از طرفی فروغ امیدی در جان آنان پدید می‌آورد و از طرفی راه مبهمی می‌گشاید. آیا پیمودن مسیر سعادت الزاماً به مربی و راهنما نیاز دارد؟ چگونه می‌توان مربی شایسته‌ای برای حرکت شناخت؟ آیا دستیابی به مربی شایسته و راهنمای کارآزموده ممکن است؟ چه بهره‌ای از استاد در این طریق می‌توان گرفت؟ با استاد چگونه مواجه شویم؟... اینها نمونه‌ پرسش‌هایی است که در شرایط آشفتگی و ناآگاهی،‌ ذهن جوان را مشغول می‌سازد و پاسخی روشمند، روشن، گویا و به‌موقع می‌طلبد، پاسخی مثبت برای آنکه مشتاقان کمال بتوانند اصل ضرورت، نوع نیاز، کیفیت و زمان مراجعه به مربی را بدانند و پاسخی منفی برای آنکه مدعیان دروغین و کم‌بضاعت را بشناسند و سره را از ناسره تشخیص دهند و مورد سوء استفاده قرار نگیرند؛ زیرا امروز نیز مانند اکثر مقاطع تاریخی، زمینة انحراف و مدعی دروغین زیاد است و باب شیادی و کلاهبرداری و سوء استفاده باز، تا حدی که برخی برای جلوگیری از این آفات و آسیب‌ها، اصل نیاز به مربی را انکار کرده‌اند و برخی نیز اهمیت نقش مربی در تربیت اخلاقی را منتفی دانسته‌اند. علی‌رغم رواج و کثرت این پرسش‌ها و اهمیت این دغدغه‌ها تحقیق شایستة مستقلی در این زمینه صورت نگرفته و اثر جامعی دراین‌باره نوشته نشده است. البته لابه‌لای آثار عرفانی از استاد و شیخ و مراد و قطب و مرشد و پیر و خضر راه و... یاد شده و در میان کتاب‌های تربیتی نیز نقش معلم بیان شده است، اما از نقش جامع مربی و کارکردهای متنوع او در ارتباط با متربی خصوصاً در تربیت اخلاقی ـ معنوی مستقلاً بحث نشده و ضرورت کار همچنان باقی است. افزون بر این، سنت تحفظ خاص یا کتمان و سکوت در پرداختن به این موضوع از سوی فرزانگان شهرت‌گریز، منابع تحقیق را کمیاب و بعضاً فضای تحقیق را ناهموار نموده و نوعی رازآلودگی مقدس! به آن تحمیل کرده است. این ویژگی علی‌رغم تحریک کنجکاوی و هوشیاری افراد، این موضوع را از معرض بررسی‌های عالمانه خارج ساخته، به برخوردهای سلیقه‌ای و غیرقابل اعتماد مبتلا کرده است.

مخاطب اصلی این متن متربی است، انسان دردمندی که روی به کمال نهاده و عزم کرده حرکتی آغاز کند، متربیِ آگاهی که مرحلة آغازین رشد یعنی بیداری و عزم را طی کرده و آگاهانه به دنبال این پرسش است که آیا برای ادامة مسیر، نیاز به دستگیری مربی دارد یا نه؟ بی‌تردید فردی که به چنین خودآگاهی‌ای دست‌نیافته و در هوای کودکی سیر می‌کند نه انگیزه و نه احیاناً توان استفاده از این کتاب را دارد و نه مخاطب آن است، اما اگر مصداق آیة کریمة «یحبون ان یتطهروا» باشد و برای نجات از رذیلت‌ها و آراستگی به فضایل انسانی و رسیدن به درجات بلند اقدام کرده باشد، جنس پرسش‌ها و دل‌مشغولی‌های خود و پاسخ‌های احتمالی آنها را در این اثر خواهد یافت. به بیان دیگر گرچه انسان در دورة کودکی به مربی نیاز دارد، اما این نیاز را درک نمی‌کند و دست‌ به هیچ اقدامی برای شناخت مربی نمی‌زند. مربی کودک نیز نمی‌تواند او را به اهمیت نقش خود واقف سازد، فقط داوطلبانه و تا حدودی غیرمستقیم وظیفة تربیتی خود را در حق او پی می‌گیرد. اما هنگامی‌که فرد در بزرگ‌سالی متوجه نیاز خود به راهنمایی می‌گردد، به فکر جستجوی مربی و راهنما می‌افتد و در همین اثنا خود را با پرسش‌هایی مواجه می‌بیند که مسئله‌های پژوهش حاضر‌ند. در این نوشتار علاوه بر مراجعه به قرآن و روایات ـ که منابع اولیة تولید گزارة دینی هستند ـ و علاوه بر مراجعه به آثار گرانبار عرفانی که خاستگاه اصلی پیدایش این حساسیت به‌شمار می‌روند، تلاش شده به آموزه‌های عقلی و تجربی نیز توجه شود و از دستاورد تجربة بشری در دانش روان‌شناسی و علوم تربیتی بهره گرفته شود. پس روش این پژوهش، تلفیقی است؛ ازاین‌رو برای اثبات مدعیات و توجیه گزاره‌ها از روش عقلی، نقلی، عرفانی و تجربی بهره گرفته است؛ به عبارت دیگر سرفصل‌های این اثر بر محور موضوع مرتب شده‌اند و دغدغه کشف حقیقت بر دغدغه استفاده از منبع یا روش خاص غلبه کرده است. علاوه بر این با شخصیت‌های صاحب نظر در حوزه عرفان و اخلاق و تربیت و روان‌شناسی مصاحبه‌هایی شده که حاصل آن گفتگوها، بدون اشاره به نام، در لابه‌لای متن کتاب آمده است؛ این شخصیت‌ها عبارت‌اند از دانشوران ارجمند حجج اسلام باقر تحریری، جعفر ناصری، سید یدالله یزدان‌پناه، مسعود آذربایجانی و برخی عزیزان دیگر. مؤلفان بر خود لازم می‌دانند از حسن عنایت همة اندیشورانی که در پیدایش این اثر سهمی دارند، خصوصاً دانشورانی که وقت پرقیمت خود را برای مصاحبه و پاسخ به سؤال‌ها در اختیار گروه قرار داده‌اند و برادران گرامی حجج اسلام آقایان محمدرضا فلاح شیروانی و سعید حصاری که دست‌نوشته‌های ارزشمند خود را سخاوتمندانه در اختیار گذاردند، تشکر و برای آنان از درگاه پروردگار منان آرزوی توفیق و سرفرازی کنند.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

جايگاه انسان كامل در نظام هستي از منظر عرفا

جايگاه انسان كامل در نظام هستي از منظر عرفا

اين نوشتار با روش توصيفي-تحليلي به جايگاه انسان كامل در نظام هستي ا ز منظر عارفان مسلمان پرداخته است. از منظر آنان انسان كامل، خليفه حق‌تعالي، قطب عالم امكان و واسطه دريافت فيض از حق‌تعالي است. به عقيده بسياري از عرفا، انسان كامل به منزله روح عالم هستي مي‌ماند؛ همان‌گونه که روح امور بدن را تدبير مي‌كند، انسان كامل هم امور عالم را تدبير مي‌نمايد؛ گرچه به لحاظ بشري خود وي توجه نداشته باشد. هرگاه انسان كامل از عالم دنيا به عالم آخرت منتقل شود، خزائن الهي نيز به آن عالم منتقل خواهند شد، بساط عالم ماده جمع خواهد شد و رستاخيز قيام خواهد كرد. اين باور اهل تصوف، با عقايد شيعي، بسيار هماهنگ است؛ زيرا روايات شيعي نيز در اين معنا، صراحت دارد كه هرگاه حجت خدا از روي زمين ارتحال يابد، زمين متلاشي خواهد شد؛ ويژگي‌هاي كه از زبان اهل تصوف براي اهليبت بيان شده است، حاكي از اين مطلب است كه از منظر آنان انسان كامل، منطبق بر اهلبيت (ع) مي‌شود.
حقيقت متعالي و تعينات آن

حقيقت متعالي و تعينات آن

حقيقت متعالي، حقيقتي است كه از هر قيدي رها است؛ از اين حقيقت به غيب الغيوب و هويت مطلقه و وجود من حيث هو هو، نيز تعبير كرده‌اند. اين حقيقت در مرتبه اطلاق هيچ حكمي را نمي‌پذيرد، به همه موجودات نسبت يكسان دارد؛ اما از لازمه آن، علم به ذات و شعور به كمال ذاتي و اسمائي است. علم به ذات موجب، افتادن بي‌تعين در دام تعين مي‌شود.
جایگاه عقل در نظام سلوکی عرفا

جایگاه عقل در نظام سلوکی عرفا

عقل در نظام سلوکی عرفا، دارای دو جایگاه مجزا است. عقل در مراحل ابتدایی سلوک هدایتگر، راهگشا و روشنگر است؛ اما در مراحل عالی‌تر سلوکشان هدایتگری و راهبری از عقلانیت و تعقل جدا می‌شود؛ در این راستا باید توجه داشت که منزلت عقل نفی نمی‌شود، بلکه عقلانیت در صیرورت وجودی عارف به امری فراعقلی و نه غیرعقلی تبدّل و تحول می‌یابد. متاسفانه نزد برخی راهروان طریق سلوک این امر به مثابه ضد عقلی بودن تعالیم عرفانی تلقی می‌شود، حال آن‌که میان امر فراعقلی و امر غیر عقلی تفاوت و تمایز معناداری است که می بایست مورد توجه و تأمل عرفان پژوهان و سالکان راه قرار گیرد؛ در این مقاله ضمن پرداختن به مفهوم انسان‌شناختی و وجودشناختی مفهوم عقل، به تفاوت و تمایز میان این دو ساحت اشاره و لوازم معرفت شناختی آن استخراج خواهد شد.
الگو رویش اعتقادی افراد و جریانات از منظر قرآن کریم

الگو رویش اعتقادی افراد و جریانات از منظر قرآن کریم

قرآن کریم با استفاده از آیات خویش انسان را به‌سوی کمال سوق می‌دهد؛ پس باید بر طبق این فرمان‌ها روند زندگی را در مسیر رویش قرارداد. با بررسی و تحلیل الگوی رویش می‌توان اصلی‌ترین نقش را در خود فرد و آن جامعه جستجو کرد که ایمان را در درون خویش حس نمودند و فطرتشان علی‌رغم، القائات منفی افراد دیگر، ایشان را به این مسیر نزدیک نمودند، مانند همسر فرعون که با توجه به محیطی دور از معنویات، به دیندار شد...

پر بازدیدترین ها

رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

این پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد رابطه درست بین فرد و مسائل خود، ایجاد رابطه درست بین فرد و دیگران و ایجاد رابطه با خدا و کسب آرامش در پرتو آن از آثار رشد معنوی است؛ همچنین، تفکر، ایمان، انجام خوبی و ترک زشتی از علل رشد معنوی و جهل، کفرورزی و پیروی از شهویات از موانع رشد معنوی است.
آسیب‌ها و تهدیدهای اختلافات مذهبی در جهان اسلام

آسیب‌ها و تهدیدهای اختلافات مذهبی در جهان اسلام

مقاله حاضر ضمن بررسی فلسفه تفاوت‌ها و تنوع‌های میان انسان‌ها، تنوع و اختلاف از دیدگاه اسلام و انواع اختلافات مذهبی را تبیین و سپس به عوامل پیدایش اختلاف و تفرقه مذاهب را به لحاظ درونی و بیرونی پرداخته و نتایج و آثار ناشی از آن را بیان می‌کند...
سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

عشق در عرفان مولوي و کریشنامورتی اهميت والايي دارد؛ مولوی و کریشنا ویژگی‏‌هایی را برای عشق شمرده‏‌اند...
جهانی شدن، دین و چالش های دینی

جهانی شدن، دین و چالش های دینی

رابطه ی بین دین و جهانی شدن به چه نحو است؟ مذهب چگونه در چشم انداز جهان گرایانه جای می گیرد؟ آیا جهانی شدن ...
Powered by TayaCMS