چیستی، چرایی و ضرورت سواد رسانه‌ای برای مبلغان

چیستی، چرایی و ضرورت سواد رسانه‌ای برای مبلغان

فاطمه دستوار * / حسین حاجی پور **

 

زندگي بشر در دنياي معاصر، محصور رسانه‌ها واقع شده كه به‌عنوان مهم‌ترین ابزار انتقال، به‌طور مداوم ساختار وجودي مخاطبان را هدف قرار داده‌اند؛ در این راستا با توجه به جنگ نرم، مبلغان ديني ناگزيرند جهت نشر معارف اسلامي به سواد ‌رسانه‌ای مجهز شوند. سواد ‌رسانه‌ای، گونه‌ای از آگاهي و مهارت‌اندوزی در عرصه رسانه است كه شخص قدرت پيدا می‌کند در هياهوي پیام‌های متعدد صادق و كاذب، حقيقت را از واقعیت‌های پوشالي تشخيص دهد. پژوهش حاضر، ضمن پرداختن به چيستي مسئله، درصدد است تا ضرورت بصيرت رسانه‌ای را بر اساس تعمق در آموزه‌های ديني، تحليل نمايد؛ به‌عنوان نمونه، قرآن بر تبيین و تحقيق در نشر خبر توسط فاسق تصريح می‌کند كه تحليل و تفسير آن، رهيافت بصيرت در برخورد با رسانه‌های متعدد امروزي را در پي دارد. همچنین با تحليل آياتي كه دامن زدن به شايعات و پذيرش بدون مبناي اطلاعات را نشانه ضعف ايمان معرفي کرده‌اند يا احتياط و عدم تبعيت را درجایی كه علم و يقين نيست، فراروي مخاطبان قرار داده‌اند و يا سنجش رسول و اولي‌الامر را براي در امان ماندن از شبهات و رسيدن به بصيرت امر فرموده‌اند، ضرورت بصيرت رسانه‌ای براي مبلغان فهم می‌شود. طبق روايات نيز هر انساني موظف است عالم به زمان خويشتن باشد تا در دام شبهات اسير نشود كه ضرورت اصل فوق بر مبلغان ديني دوچندان است. ضرورت مسئله با استناد به سخنان مقام معظم رهبري نيز مورد تشريح واقع شده است.

واژگان كليدي: سواد ‌رسانه‌ای، تبليغ ديني، جنگ نرم، مبلغان، رسانه.

 پی‌نوشت‌ها

* پژوهشگر معارف اسلامي.

** دانشجوي دكتراي اخلاق اسلامي دانشگاه قرآن و حديث.

برای دانلود متن کامل این مقاله به پیوست مراجعه نموده یا اینجا کلیک نمایید.



ما، ولماذا، وضرورة محو الأمية الإعلامية للمبلّغين

فاطمه دستوار* / حسين حاجي بور **

 

إن الحياة الإنسانية في العالم المعاصر محاطة بوسائط الإعلام باعتبارها أهم وسيلة انتقال، التي استهدفت باستمرار البنية الوجودية للجمهور، ومع لحاظ الحرب الناعمة يتعين على المبلغين الدينيين تزويد محو الأمية الإعلامية لنشر المعارف الإسلامية.

إن محو الأمية الإعلامية هو شكل من أشكال المعرفة والمهارات في مجال الإعلام الذي يجد فيه الشخص القدرة على التعرف على الحقيقة من الوقائع الوهمية في ضجة الرسائل الصادقة والخاطئة. ويهدف البحث الحالي، أثناء تناوله لهذه المسألة، إلى تحليل ضرورة محو الأمية الإعلامية استنادا إلى التعاليم الدينية. وعلى سبيل المثال؛ القرآن يصرّح بوجوب التبيّن والتحقيق عند مجيء الفاسق بخبر، وتفسير ذلك هو التعامل بالبصيرة مع وسائل الإعلام المعاصر. وكذلك في تحليل الآيات القائلة بأن تصديق الإشاعات وقبولها من دون معرفة مصدرها هو علامة ضعف الإيمان، وأمرنا بالاحتياط وعدم الإتباع فيما لا علم ولا يقين لنا به، وكذلك أيضا أمر باتخاذ الرسول وأولي الأمر ميزاناً للصيانة عن الشبهات والوصول إلى مرحلة البصيرة، فيُفهم من ذلك ضرورة تحصيل البصيرة الإعلامية للمبلّغين.

ففي هذا البحث إضافة إلى تحليل ضرورة محو الأمية الإعلامية في التعاليم الدينية، تمّ إدخال بعض المعايير الدينية للتمييز بين وسائل الإعلام الصحيحة من الباطل وتمييز الرسالة الصحيحة عن الخطأ، مثل عدم إثارة الاشمئزاز للمؤمنين والحفاظ على وحدة المسلمين أو عدم الاختلاف بين المؤمنين.

الكلمات المفتاحية: محو الأمية الإعلامية، التبليغ الديني، الحرب الناعمة، المبلغين، الإعلام

 

 

* . محقق في المعارف الإسلامية

**. طالب دكتوراه في جامعة القرآن والحديث، وأستاذ في جامعة قم.

 

 

The necessity of media literacy for missionaries

Hossein Hajipour */ Fatemeh Dastwar**

 

Human life in the contemporary world is surrounded by the media, which, as the most important means of transmission, have consistently targeted the existential structure of the audience. Due to the soft war, religious missionaries will have to equip with media literacy to spread Islamic education. Media literacy is a form of knowledge and skills in the field of the media that a person finds power to recognize the truth from non-real and honest and false messages. The current research, while addressing the issue, aims to analyze the necessity of media literacy based on religious teachings. As an example the Qur'an emphasizes that if you have received news, you should investigate and do not accept it a hurry. Also, by analyzing the verses shows rumors without the basis of information as a sign of the weakness of faith, or also verses about precaution to the place where not the science and certainty, or divine command to the Prophet in order to avoid doubts and reach insight, the necessity of media insight for missionaries is understood. In addition to analyzing the necessity of media literacy in religious teachings, some religious criteria have been introduced in this research in order to distinguish valid media from invalid and to distinguish the right message from the wrong one. For an instance not disgusting the believers and preserving the unity of Muslims or non-differences among believers, are some of these criteria.

Key words: media literacy, religious preaching, soft warfare, missionaries, media.

 

 

* . Ph.D. student at Quran and Hadith University; Lecturer in Qom University.

** . Islamic researcher.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی در مصاحبه با دکتر اعرافی

مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی در مصاحبه با دکتر اعرافی

به نظر می‌رسد تربيت تبليغي يك معني بيشتر ندارد و آن عبارت است از انتقال و تثبيت مباني و روش‌های صحيح و مؤثر علمي و عملي تبليغ در عمق جان مخاطب، به‌گونه‌ای كه خود به يك مبلغ مؤفق تبديل شود...
مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی

مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی

با توجه به وجوه اشتراک بین تبلیغ و تربیت که مهم‌ترین آنها، هدفمند و نظامدار بودن و داشتن اجزای مشترک بین این دو مفهوم است؛ بنابراین یک مبلغ می‌تواند یک مربی در حوزۀ تربیت تلقّی شود. لوازم این امر عبارت است از...
مصاحبه با دکتر حسینعلی رحمتی

مصاحبه با دکتر حسینعلی رحمتی

مدتي قبل ساعت يك يا دو بعد از نیمه‌شب بود كه هنگام كار با اينترنت متوجه شدم يكي از جوان‌هایی كه می‌شناختم، به‌قول‌معروف «آنلاين» است؛ وقتي از او پرسيدم چرا اين وقت شب نخوابيده است، گفت: «الان برنامه‌هاي «وايبر»، «واتس آپ» و «لاين» در تلفنم فعال است و با چند نفر از دوستانم با اين برنامه‌ها در تماس هستم». طبیعتاً اگر شما از والدين اين جوان دربارة اين برنامه‌ها سؤال كنيد ممكن است اصلاً نام آنها را هم نشنيده باشند، چه رسد به اینکه از آنها استفاده كنند يا از خوب و بد آنها خبر داشته باشند. اين تفاوت و فاصله بين والدين و فرزندان را می‌توان «شكاف ديجيتالي» ‌بين دو نسل ناميد.
مصاحبه با حجت الاسلام دكتر عليرضا قائمی نيا

مصاحبه با حجت الاسلام دكتر عليرضا قائمی نيا

بايد در اين جدال معايب «عرفان سنتي» را دنبال كرد. همان‏ظور كه بايد معايب عرفان‏هاي جديد را مورد بررسي قرار داد و به سمتي رفت كه عرفان اسلامي از لحاظ ادبيات و محتوايي مشكلات بشر جديد را حل كند.
  مصاحبه با محمد حسين كياني

مصاحبه با محمد حسين كياني

به راستي اين پديده چه عنواني دارد؟ «جنبش‏هاي نو پديد ديني»؟ «جنبش‏هاي نوپديد معنوي»؟ «اديان جديد»؟ «اديان بديل»؟ «عرفان سكولار»؟ آيا «عرفان كاذب» عنوان درستي براي اين پديده هست؟!

پر بازدیدترین ها

مصاحبه با دکتر حسینعلی رحمتی

مصاحبه با دکتر حسینعلی رحمتی

مدتي قبل ساعت يك يا دو بعد از نیمه‌شب بود كه هنگام كار با اينترنت متوجه شدم يكي از جوان‌هایی كه می‌شناختم، به‌قول‌معروف «آنلاين» است؛ وقتي از او پرسيدم چرا اين وقت شب نخوابيده است، گفت: «الان برنامه‌هاي «وايبر»، «واتس آپ» و «لاين» در تلفنم فعال است و با چند نفر از دوستانم با اين برنامه‌ها در تماس هستم». طبیعتاً اگر شما از والدين اين جوان دربارة اين برنامه‌ها سؤال كنيد ممكن است اصلاً نام آنها را هم نشنيده باشند، چه رسد به اینکه از آنها استفاده كنند يا از خوب و بد آنها خبر داشته باشند. اين تفاوت و فاصله بين والدين و فرزندان را می‌توان «شكاف ديجيتالي» ‌بين دو نسل ناميد.
مصاحبه با حجت الاسلام دكتر عليرضا قائمی نيا

مصاحبه با حجت الاسلام دكتر عليرضا قائمی نيا

بايد در اين جدال معايب «عرفان سنتي» را دنبال كرد. همان‏ظور كه بايد معايب عرفان‏هاي جديد را مورد بررسي قرار داد و به سمتي رفت كه عرفان اسلامي از لحاظ ادبيات و محتوايي مشكلات بشر جديد را حل كند.
مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی در مصاحبه با دکتر اعرافی

مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی در مصاحبه با دکتر اعرافی

به نظر می‌رسد تربيت تبليغي يك معني بيشتر ندارد و آن عبارت است از انتقال و تثبيت مباني و روش‌های صحيح و مؤثر علمي و عملي تبليغ در عمق جان مخاطب، به‌گونه‌ای كه خود به يك مبلغ مؤفق تبديل شود...
 مصاحبه باحجت‏ الاسلام حميد رضا مظاهري‏ سيف

مصاحبه باحجت‏ الاسلام حميد رضا مظاهري‏ سيف

با كدام مباني؟ ما که درباره عرفان‏هاي كاذب در حوزه علميه قم كار كنيم مي‏گويند اسم «عرفان» را نياوريد! ما مي‏خواهيم نقد كنيم، مي‏گويند «عرفان» يعني چه؟ همه‏ي «عرفان» كاذب است! صادق آن هم كاذب است
مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی

مصاحبه: چیستی و چرایی تربیت تبلیغی

با توجه به وجوه اشتراک بین تبلیغ و تربیت که مهم‌ترین آنها، هدفمند و نظامدار بودن و داشتن اجزای مشترک بین این دو مفهوم است؛ بنابراین یک مبلغ می‌تواند یک مربی در حوزۀ تربیت تلقّی شود. لوازم این امر عبارت است از...
Powered by TayaCMS