کتاب بررسی تطبیقی شیوه‌های جمع‌آوری کتاب‌های حدیثی

کتاب بررسی تطبیقی شیوه‌های جمع‌آوری کتاب‌های حدیثی

نویسنده کتاب بررسی تطبیقی شیوه‌های جمع‌آوری کتاب‌های حدیثی، نسرین کرد نژاد است. این کتاب توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شده است.

در مقدمه این کتاب آمده که: گردآوری، نگارش و تدوین حدیث، با هدف حفظ و نگاه داشت آن از زمان رسول خدا در میان مسلمانان معمول بوده است و پیامبر و همواره مسلمانان را به این امر تشویق می‌فرموده‌اند. علمای بزرگوار نیز در دوره‌های گوناگون با پیروی از رسول خدا و ائمه اطهار عالی به جمع‌آوری و تدوین احادیث پرداخته‌اند که حاصل تلاش آنان، تأليف هزاران کتاب حدیثی است که در کنار قرآن مجید، مرجع شناخت دین و مصدر تشريع احکام قرارگرفته‌اند.

با دقت در کتاب‌های حدیثی به‌راحتی می‌توان دریافت که محدثان با توجه به اهداف و سلیقه‌های متفاوت، شیوه‌های گوناگونی در تنظیم و تدوین کتاب‌های حدیثی به کار گرفته‌اند؛ توجه به سند احادیث، طرق تحمل و املای احادیث، محتوا و موضوع آنها، در انتخاب شیوه‌های تدوین از سوی محدثان مؤثر بوده است. در این نوشتار، این شیوه‌ها استخراج‌شده و در دو گروه کلی بر اساس معیار محتوایی موضوعی) و شکلی (سبک نگارش) دسته‌بندی و بررسی شده است.

کتاب بررسی تطبیقی شیوه‌های جمع‌آوری کتاب‌های حدیثی با هدف بررسی تفصیلی و جامعی از شیوه‌های جمع‌آوری کتاب‌های حدیثی بر اساس سبک نگارش و نیز بر اساس موضوع و محتوا تألیف شده است. این اثر تلاشی است برای معرفی پیشینه گهربار تاریخ حدیث اسلامی و مجاهدت‌های گران‌قدر و خالصانه‌ای که محدثان و محققان مسلمان و شیعه از صدر اسلام تاکنون از خود نشان داده‌اند، مهم‌ترین ویژگی این مجموعه نگرش تاریخی و تطبیقی به آثار حدیثی نویسندگان شیعه و سنی به سبک‌ها و شیوه‌های تدوین و گردآوری کتاب‌های حدیثی است.

 بخش اول، ناظر به مجموعه‌های حدیثی و یا تک‌نگاری‌هایی است که بیش‌تر بر اساس اساتید روایات و مصطلحات رایج در دانش درایة الحدیث تألیف شده است و بخش دوم اثر نیز عمدتاً ناظر به دسته‌بندی‌های موضوعی و محتوایی احادیث است که متناسب با مقتضیات و اوضاع‌واحوال مختلف فرهنگی، اخلاقی، اعتقادی، اجتماعی و نیازهای علمی هر دوره‌ای از ادوار تاریخ حدیث فریقن پدید آمده است.

فصل مقدماتی این کتاب با نام حدیث و تاریخچه آن شامل «اهمیت حدیث و تدوین آن» و «نگاهی به تاریخچه تدوین حدیث» می‌شود.

فصل نخست با عنوان شیوه‌های تدوین کتاب‌های حدیث بر اساس سبک نگارش به «اصل»، «جزء نویسی»، «مصنفات»، «ناسخ و منسوخ»، «مسانید»، «نوادر»، «اربعین نویسی»، «عوالی»، «علل»، «مختلف الحدیث و مشکل الحدیث»، «غرائب»، «جوامع حدیثی»، «صحاح»، «مراسیل»، «مستخرجات»، «مصحف و محرف»، «امالی»، «معاجم»، «مسلسلات»، «اطراف نویسی»، «مستدرکات»، «موضوعات»، «کتب تخریج»، «مدرج»، «مشهورات»، «زواید» و «احادیث قدسی» پرداخته است.

شیوه‌های تدوین کتاب‌های حدیث عنوان فصل دوم این کتاب است که به «سنن نویسی (احادیث فقهی) و پیشینه آن»، «سیره‌نویسی و پیشینه آن»، «جمع احادیث اخلاقی ـ تربیتی و مواعظ»، «مناقب نویسی»، «احادیث طبی»، «موسوعه نگاری و پیشینه آن»، «فتن و ملاحم»، « اعتقادات»، «ترهیب و ترغیب»، «تفاسیر روایی و پیشینه آن‌ها»، «کتاب‌های دعا و زیارت» و «احادیث ادبی» اختصاص دارد.

در بخشی از این کتاب درباره موضوع «علل» می‌خوانید: «به مجموعه‌های حدیثی که حاوی احادیث معلل باشد، علل گفته می‌شود و معلل در لغت به دو معنا به‌کاررفته است:

الف) به معنای مرض

ب) به معنای سب

در اصطلاحات محدثان اعم از شیعه و اهل سنت، حدیث معلل به حدیثی گفته می‌شود که در متن یا سند آن یک امر خفی و پوشیده باشد به‌طوری‌که به اعتبار حدیث لطمه بزند و این در حالی است که به‌ظاهر نمی‌توان آن عیب را تشخیص داد تا جایی که عده‌ای حکم به صحیح بودن آن می‌دهند. بنابراین معلل به این معنا از ریشه علت به معنای مرض گرفته شده است. تشخیص حدیث معلل برای هر کسی امکان‌پذیر نیست و تنها اهل خبره قادر به تشخیص آن می‌باشند. یادآوری می‌شود که معلل در اصطلاح فقیهان به حدیثی گفته می‌شود که مشتمل بر علت حکم باشد، و به‌عبارت‌دیگر، در بردارنده فلسفه حکم است.»

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

مؤلفه‌های حفظ کرامت زن در سبک زندگی اسلامی

مؤلفه‌های حفظ کرامت زن در سبک زندگی اسلامی

این نوشتار بر آن است تا با روش توصیفی‌تحلیلی به این سؤال پاسخ دهد که مؤلفه‌های حفظ کرامت زن در سبک زندگی اسلامی چیست. این پژوهش نشان می‌دهد دو نوع کرامت داریم: 1. کرامت ذاتی که همة انسان‌ها از آن برخوردارند؛ 2. کرامت اکتسابی که با تقوا به دست می‌آید.
واکاوی پیامدهای بی‌حجابی از منظر قرآن و روایات

واکاوی پیامدهای بی‌حجابی از منظر قرآن و روایات

مقالة حاضر با روش مروری- کتابخانه‌ای به بررسی پیامدهای بی‌حجابی پرداخته و نتیجه می‌گیرد بی‌حجابی در زمینة دنیوی و اخروی این پیامدها را بر جای می‌گذارد: ابتذال زن و سقوط شخصیت او، از بین‌رفتن آرامش روانی، تحریک مردان، گسترش‌یافتن فساد و فحشا، افزایش آمار طلاق، در احاطة شیطان قرارگرفتن، مورد عقوبت قرارگرفتن زنان و همسرانشان و مورد آزار و اذیت قرارگرفتن توسط افراد پست و... .
معیارهای معاشرت اسلامی

معیارهای معاشرت اسلامی

این نوشتار درصدد بررسی معیارهای معاشرت در اسلام ‏است. از جمله موضوع‌هایي كه پژوهش در آن جايگاه ويژه‌اي دارد، نوع معاشرت انسان‌ها است. در متون دینی معیار‌هاي عدیده‌ای برای معاشرت بیان شده است. بررسی هر یک از این عناوین، وجه تمايز و امتياز این نوع هم‌زیستی را با ديگر روش‌ها روشن می‌کند.
واكاوى آسیب‌ها و پیامدهای منفی مدرنیته در ساختار خانواده مسلمان

واكاوى آسیب‌ها و پیامدهای منفی مدرنیته در ساختار خانواده مسلمان

مدرنیته شیوه‌ای نو در حوزه‌های مختلف زندگی انسان است که با ارائه‌ی سبک جدیدی از زندگی، تحولی فراگیر را در جامعه به ارمغان آورد که این مقاله به بررسی پیامدهای مدرنیته در خانواده پرداخته است. مدرنیته دارای تأثیرات مثبتی مانند رفاه و سهولت دسترسی به دنیای اطلاعات بود؛ اما پیامدهای منفی نیز به همراه داشت. هدف از بررسی این موضوع، روشن‌کردن ابعاد منفی مدرنیته بر خانواده است تا با نگاهی نو به این مسئله از منفی آن بر خانواده به‌عنوان مهم‌ترین عضو جامعه کاسته شود. نوشتار حاضر بعد از بررسی منابع اسلامی، تحلیلی، جامعه‌شناسی و سایر منابع، با روش فردی، کتابخانه‌ای، توصیفی و کاربردی پس از اشاره به جایگاه خانواده در اسلام و مؤلفه‌های مدرنیته، به پیامدهای منفی مدرنیته از جمله تغییر در ساختار و فرهنگ خانواده و شیوه‌ی همسرگزینی، کاهش روابط عاطفی خانواده و میزان باروری و افزایش طلاق می‌پردازد.
سبک زندگی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) با رویکرد فرزند‌آوری

سبک زندگی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) با رویکرد فرزند‌آوری

پژوهش حاضر به سبک زندگی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) با رویکرد فرزند‌آوری می‌پردازد. زمینه و هدف پژوهش، تشویق برای فرزند‌آوری و تکثیر آن است. این پژوهش درصدد ارائه‌ی سبک نظری و عملی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) در فرزند آوری و تکثیر آن است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است.

پر بازدیدترین ها

چرایی و چگونگی تبدیل ضد ارزش به ارزش در سبک زندگی

چرایی و چگونگی تبدیل ضد ارزش به ارزش در سبک زندگی

آنچه ما در اینجا به دنبال آن هستیم، این است که چرا گاهی یک ضد ارزش در نظر مردم آن جامعه به‌صورت ارزش تلقی می‌شود؛ ازاین‌رو با استفاده از روش تحقیق استنتاج منطقی در پی بیان احتمالاتی چون تحول در سرشت آدمی، باورهای نادرست، تغییر در نفس فعل، تقلید نابه‌جا، وسوسه‌های نفسانی، عدم اعتقاد قلبی و برخی علت‌های نسبی دیگر خواهیم بود.
بررسی تطبیقی سبک زندگی غربی و اسلامی

بررسی تطبیقی سبک زندگی غربی و اسلامی

پژوهش حاضر کوششی در جهت استخراج و بررسی تطبیقی و تحلیلی سبک زندگی در غرب و اسلام است. به بیانی دقیق‌تر هدف کلی این پژوهش، بررسی تطبیقی سبک زندگی غربی و اسلامی است...
واکاوی پیامدهای بی‌حجابی از منظر قرآن و روایات

واکاوی پیامدهای بی‌حجابی از منظر قرآن و روایات

مقالة حاضر با روش مروری- کتابخانه‌ای به بررسی پیامدهای بی‌حجابی پرداخته و نتیجه می‌گیرد بی‌حجابی در زمینة دنیوی و اخروی این پیامدها را بر جای می‌گذارد: ابتذال زن و سقوط شخصیت او، از بین‌رفتن آرامش روانی، تحریک مردان، گسترش‌یافتن فساد و فحشا، افزایش آمار طلاق، در احاطة شیطان قرارگرفتن، مورد عقوبت قرارگرفتن زنان و همسرانشان و مورد آزار و اذیت قرارگرفتن توسط افراد پست و... .
سبک زندگی و فرهنگ ازدواج

سبک زندگی و فرهنگ ازدواج

در این مقاله سعی شده با تبیین مفاهیم سبک زندگی و زندگی اسلامی - ازدواج در ادیان - کشورها و فرهنگ‌های مختلف بررسی، موانع و مشکلات موجود در مسیر ازدواج را بیان کرده و پیشنهاداتی برای ازدواج و تشکیل زندگی مطابق فرهنگ و آموزهای دینی و اسلامی ارائه شود...
نقش خانواده در گسترش سبک زندگی اسلامی

نقش خانواده در گسترش سبک زندگی اسلامی

ضرورت شکل‌گیری فرهنگ دینی، ذهن را به سبک زندگی خانواده که نخستین آموزشگاه فرد است، رهنمون می‌سازد؛ خانواده با نقش‌های تربیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی می‌تواند در اصلاح سبک زندگی تأثیرگذار باشد. سبک زندگی اسلامی...
Powered by TayaCMS