پرهیز از افراط در عبادات از نگاه امام خمینی(ره)

پرهیز از افراط در عبادات از نگاه امام خمینی(ره)

نباید در سلوک از جهت عبادات و ریاضات عملیّه به نفس سخت‌گیری کند و آن را در تحت فشار قرار دهد؛ خصوصاً در ایّام جوانی و ابتداء سلوک که آن نیز منشاء انضجار و تنفّر نفس شود و گاه شود که انسان را از ذکر حقّ منصرف کند.

و در احادیث شریفه اشاره به این معنی بسیار است، چنانچه در کافی شریف است که حضرت صادق فرمودند: «من در ایّام جوانی جدّیّت و اجتهاد در عبادت نمودم، پدرم به من فرمود: " ای فرزند کمتر از این عمل کن، زیرا که خدای عزّوجلّ وقتی بنده‌ای را دوست داشته باشد، از او به کم راضی شود».[1] و قریب به این مضمون در حدیث دیگر است.[2]

و نیز در روایت کافی است که حضرت ابی جعفر از حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلم حدیث کند که فرمود: «همانا این دین محکم است؛ داخل آن شوید با رفق و مدارا، و عبادت خدا را مبغوض بندگان خدا نکنید تا مثل سوار مفرطی باشید که نه سفر را قطع می‌کند و نه پشت به مرکوب خود باقی می‌گذارد».[3] و  در حدیث دیگر است که: «عبادت پروردگار را مبغوض نفس خود مکن».[4]

بالجمله، میزان در باب «مراعات» آن است که انسان ملتفت احوال نفس باشد و با آن به مناسبت قوّت و ضعف آن سلوک کند؛ چنانچه اگر نفس در عبادات و ریاضات قوی است و تاب مقاومت دارد، در عبادت کوشش و جدّیت کند و اشخاصی که ایّام غرور جوانی را طیّ کرده‌اند و آتش شهوات آنها تا اندازه‌ای فرو نشسته است، مناسب است تا قدری ریاضات نفسانیّه را بیشتر کنند و با جدّیت و کوشش مردانه وارد سلوک و ریاضت شوند؛ و هر چه نفس را به ریاضات عادت دادند، فتح باب دیگر برای او کنند تا آن که کم‌کم نفس بر قوای طبیعت چیره شود و قوای طبیعیّه مسخّر در تحت کبریای نفس گردند. و آنچه در احادیث شریفه وارد است که جدّیّت و کوشش در عبادت کنید و مدح شده است از اشخاصی که اجتهاد و کوشش در عبادت و ریاضت می‌کنند و در عبادات و ریاضات ائمة هدی سلام الله علیهم وارد است، با این احادیث شریفه که اقتصاد در عبادت را مدح فرموده‌اند، مبنی بر اختلاف اهل سلوک و درجات و احوال نفوس است؛ و میزان کلّی نشاط و قوّت نفس و نفار و ضعف آن است.

 پی‌نوشت‌ها

[1] ـ اصول کافی، ج3، ص 138، «کتاب الایمان و الکفر»، «باب الاقتصاد فی العبادة»، حدیث 5.

[2] ـ پیشین، حدیث 4.

[3] ـ پیشین، حدیث 1.

[4] ـ پیشین، حدیث 2.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

پر بازدیدترین ها

توصيه‌ى یازده‌گانه از آیت‌الله عبدالكريم حق‌شناس

توصيه‌ى یازده‌گانه از آیت‌الله عبدالكريم حق‌شناس

اولین مرحله از سفر الى‌الله سحرخيزى است. آب حيات درون تاريكى شب به‌دست مى‌آيد. شيطان سعى فراوانى دارد كه ما را از سحرخيزى باز دارد...
از جمله لوازم سلوک عرفانی: دائم الوضوء بودن و تسریع در غسل‌ واجب

از جمله لوازم سلوک عرفانی: دائم الوضوء بودن و تسریع در غسل‌ واجب

مرحوم علامه به دائم الوضوء بودن و انجام غسل های مستحب تأکید می فرموده
توصیه به معرفت نفس در کلمات امیرالمؤمنین (ع)

توصیه به معرفت نفس در کلمات امیرالمؤمنین (ع)

بزرگترین نادانی، نادانی آدمی است به‌نفس خود.
اهتمام به کسب و کار در کنار سلوک معنوی

اهتمام به کسب و کار در کنار سلوک معنوی

من از شما تقاضا دارم که هر دستوری دارید به من بدهید ولی اجازه دهید من در میان شاگردان شما نباشم، چون آنها تنبل هستند و من را نیز تنبل می‌کنند...
Powered by TayaCMS