تحلیل نظری بر تأثیر و تأثر متقابل جهانی‌شدن با هویت دینی

تحلیل نظری بر تأثیر و تأثر متقابل جهانی‌شدن با هویت دینی

 مقصود امین­خندقی[1]

عاطفه محمدجانی اسرمی[2]

چکیده

در عصر حاضر وقوع پدیده جهانی‌شدن کلیه شئون زندگی بشری از جمله: اقتصاد، سیاست، زبان، فرهنگ، دین و هویت را متأثر ساخته است. از جمله گونه­ها و لایه­های مهم هویت «هویت دینی» است. هویت دینی از مهم­ترین عناصر ایجاد کننده همگنی و همبستگی اجتماعی در جوامع است. فرآیندی که با ایجاد تعلق‌خاطر به دین و مذهب در بین افراد جامعه نقش بسیار مهمی در ایجاد و شکل‌گیری هویت جمعی دارد. به‌عبارتی عملیات تشابه­سازی و تمایزبخشی را انجام می­دهد. وقوع پدیده «جهانی‌شدن» بر اهمیت بحث درباره هویت دینی می­افزاید؛ چراکه با تغییر در الگوهای مصرف، ترجیحات فرهنگی، درهم نوردیدن مرزهای زمان و مکان و ... تمدن­های مختلف بشری را در مواجهه با هویت­های متکثر قرار داده است. با تعمق و درنگ در این زمینه­ این سؤال مطرح می­شود، آیا ارتباط میان دیدگاه­های مختلف جهانی‌شدن و هویت دینی ارتباطی یک­سویه است یا دوسویه؟ جهانی‌شدن چگونه بر هویت دینی و هویت دینی چگونه می­تواند بر جهانی‌شدن تأثیر بگذارد؟ فرضیه­ی پژوهش حاضر آن است که پیوند وثیق و تعاملی میان دیدگاه­های مختلف جهانی‌شدن و هویت دینی برقرار است. بنابراین لزوم تبیین چگونگی کنش و واکنش متقابل هویت دینی و جهانی‌شدن ضروری می­نماید. مقاله حاضر برآن است که با تحلیل نظری به تبیین چگونگی این تأثیر و تأثر و پیوند میان آنها در بستر تعلیم و تربیت بپردازد.

واژگان کلیدی: جهانی‌شدن، هویت دینی، نظریه، تعلیم و تربیت.

 

 

Theoretical analysis on the mutual influence of globalization and religious identity

Msghsood Amin Jandaghi[3], Atefeh Mohammad Janni Asrami[4]

Abstract:

Nowadays, the phenomenon of globalization has affected all aspects of human life such as economy, politics, language, culture, religion and identity. Religious identity is one of the most important species of identity. It is also one of the most important elements in creating social homogeneity in societies. As a process of belonging community to the religion it has a very important role in the creation and formation of a collective identity. In particular, it performs similarity and differentiation operations. The phenomenon of "globalization" adds to the importance of discussing about religious identity, since it has placed various human civilizations in the face with numerous identities by changing patterns of consumption, cultural preferences, combining the boundaries of time and space. In this regard, the question arises, is the relationship between different views of globalization and religious identity is one-side communication or two-sides? How can globalization effect on religious identity and vice versa? The hypothesis of this research is that there is a strong interconnected link between different views of globalization and religious identity. The hypothesis of this research is that there is a strong and interconnected link between globalization and religious identity. Therefore, it is necessary to explain how interaction between religious identity and globalization is necessary. The present paper tries to explain the relation between them in the context of education through a theoretical analysis.

Key words: globalization, religious identity, theory, education.

 

[1]. دانشیار دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد (aminkhandaghi@ferdowsi.um.ac.ir).

[2]. دانشجوی کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی درسی دانشگاه فردوسی مشهد (atefehmohammadjani@yahoo.com).

[3] . Associate Professor in Faculty of Psychology and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad.

[4] . Master Student of Planning in Ferdowsi University of Mashhad.

 

جدیدترین ها در این موضوع

جايگاه انسان كامل در نظام هستي از منظر عرفا

جايگاه انسان كامل در نظام هستي از منظر عرفا

اين نوشتار با روش توصيفي-تحليلي به جايگاه انسان كامل در نظام هستي ا ز منظر عارفان مسلمان پرداخته است. از منظر آنان انسان كامل، خليفه حق‌تعالي، قطب عالم امكان و واسطه دريافت فيض از حق‌تعالي است. به عقيده بسياري از عرفا، انسان كامل به منزله روح عالم هستي مي‌ماند؛ همان‌گونه که روح امور بدن را تدبير مي‌كند، انسان كامل هم امور عالم را تدبير مي‌نمايد؛ گرچه به لحاظ بشري خود وي توجه نداشته باشد. هرگاه انسان كامل از عالم دنيا به عالم آخرت منتقل شود، خزائن الهي نيز به آن عالم منتقل خواهند شد، بساط عالم ماده جمع خواهد شد و رستاخيز قيام خواهد كرد. اين باور اهل تصوف، با عقايد شيعي، بسيار هماهنگ است؛ زيرا روايات شيعي نيز در اين معنا، صراحت دارد كه هرگاه حجت خدا از روي زمين ارتحال يابد، زمين متلاشي خواهد شد؛ ويژگي‌هاي كه از زبان اهل تصوف براي اهليبت بيان شده است، حاكي از اين مطلب است كه از منظر آنان انسان كامل، منطبق بر اهلبيت (ع) مي‌شود.
حقيقت متعالي و تعينات آن

حقيقت متعالي و تعينات آن

حقيقت متعالي، حقيقتي است كه از هر قيدي رها است؛ از اين حقيقت به غيب الغيوب و هويت مطلقه و وجود من حيث هو هو، نيز تعبير كرده‌اند. اين حقيقت در مرتبه اطلاق هيچ حكمي را نمي‌پذيرد، به همه موجودات نسبت يكسان دارد؛ اما از لازمه آن، علم به ذات و شعور به كمال ذاتي و اسمائي است. علم به ذات موجب، افتادن بي‌تعين در دام تعين مي‌شود.
جایگاه عقل در نظام سلوکی عرفا

جایگاه عقل در نظام سلوکی عرفا

عقل در نظام سلوکی عرفا، دارای دو جایگاه مجزا است. عقل در مراحل ابتدایی سلوک هدایتگر، راهگشا و روشنگر است؛ اما در مراحل عالی‌تر سلوکشان هدایتگری و راهبری از عقلانیت و تعقل جدا می‌شود؛ در این راستا باید توجه داشت که منزلت عقل نفی نمی‌شود، بلکه عقلانیت در صیرورت وجودی عارف به امری فراعقلی و نه غیرعقلی تبدّل و تحول می‌یابد. متاسفانه نزد برخی راهروان طریق سلوک این امر به مثابه ضد عقلی بودن تعالیم عرفانی تلقی می‌شود، حال آن‌که میان امر فراعقلی و امر غیر عقلی تفاوت و تمایز معناداری است که می بایست مورد توجه و تأمل عرفان پژوهان و سالکان راه قرار گیرد؛ در این مقاله ضمن پرداختن به مفهوم انسان‌شناختی و وجودشناختی مفهوم عقل، به تفاوت و تمایز میان این دو ساحت اشاره و لوازم معرفت شناختی آن استخراج خواهد شد.
الگو رویش اعتقادی افراد و جریانات از منظر قرآن کریم

الگو رویش اعتقادی افراد و جریانات از منظر قرآن کریم

قرآن کریم با استفاده از آیات خویش انسان را به‌سوی کمال سوق می‌دهد؛ پس باید بر طبق این فرمان‌ها روند زندگی را در مسیر رویش قرارداد. با بررسی و تحلیل الگوی رویش می‌توان اصلی‌ترین نقش را در خود فرد و آن جامعه جستجو کرد که ایمان را در درون خویش حس نمودند و فطرتشان علی‌رغم، القائات منفی افراد دیگر، ایشان را به این مسیر نزدیک نمودند، مانند همسر فرعون که با توجه به محیطی دور از معنویات، به دیندار شد...

پر بازدیدترین ها

رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

این پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد رابطه درست بین فرد و مسائل خود، ایجاد رابطه درست بین فرد و دیگران و ایجاد رابطه با خدا و کسب آرامش در پرتو آن از آثار رشد معنوی است؛ همچنین، تفکر، ایمان، انجام خوبی و ترک زشتی از علل رشد معنوی و جهل، کفرورزی و پیروی از شهویات از موانع رشد معنوی است.
آسیب‌ها و تهدیدهای اختلافات مذهبی در جهان اسلام

آسیب‌ها و تهدیدهای اختلافات مذهبی در جهان اسلام

مقاله حاضر ضمن بررسی فلسفه تفاوت‌ها و تنوع‌های میان انسان‌ها، تنوع و اختلاف از دیدگاه اسلام و انواع اختلافات مذهبی را تبیین و سپس به عوامل پیدایش اختلاف و تفرقه مذاهب را به لحاظ درونی و بیرونی پرداخته و نتایج و آثار ناشی از آن را بیان می‌کند...
سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

عشق در عرفان مولوي و کریشنامورتی اهميت والايي دارد؛ مولوی و کریشنا ویژگی‏‌هایی را برای عشق شمرده‏‌اند...
جهانی شدن، دین و چالش های دینی

جهانی شدن، دین و چالش های دینی

رابطه ی بین دین و جهانی شدن به چه نحو است؟ مذهب چگونه در چشم انداز جهان گرایانه جای می گیرد؟ آیا جهانی شدن ...
Powered by TayaCMS