جایگاه «معنویت‌ سیّال» در میان معنویت‌گرایی‌های معاصر

جایگاه «معنویت‌ سیّال» در میان معنویت‌گرایی‌های معاصر

احمد شاکرنژاد[1]

چکیده

معنویت‌گرایی فارغ از دین، در اشکال مختلف فرقه‌ای و فرهنگی خود، در حال گسترش است. شناسایی وجوه مختلف این پدیده می‌تواند در درک تمایزات آن با اشکال دینی معنویت‌گرایی مفید باشد. در مقاله حاضر سعی شده است بعد از گونه‌شناسی انواع دینداری‌های جدید‌، با کمک‌گیری از زبان استعاره، انواع معنویت‌گرایی معاصر گونه‌شناسی شود. در این پژوهش گونه‌شناسی استعاره‌ای شیوون چندلر معرفی و تحلیل شده است و سپس با استفاده از یافته‌های این گونه‌شناسی جایگاه یکی از گونه‌های مهم معنویت معاصر یعنی معنویت سیال/مایع در بین انواع معنویت‌ها مشخص می‌شود. در بخش آخر مقاله برای ارائه تصویری روشن‌تر از این پدیده، سعی می‌شود جایگاه آن در بین پدیده‌های مشابه نیز مشخص‌شده تا نوپدید بودن آن بهتر نمایان گردد. یافته تحقیق حاضر آن است که اولاً معنویت‌ سیال به شکل کنونی آن پدیده‌ای کاملاً جدید است؛ ثانیاً این نوع معنویت‌گرایی هرچند گستردگی فراوانی دارد اما به دلیل سیالیت و قابلیت آن برای شکل‌پذیری در قالب‌های مختلف، کمتر دیده شده و کمتر به پژوهش در آمده‌ است.

واژگان کلیدی: نهضت‌های نوپدید دینی، معنویت‌گرایی معاصر، معنویت سیال، دین‌گریزی.

 

The position of "Fluid spirituality" among contemporary spiritualists

Ahmad ShakirNejad

Abstract:

Spirituality without Religion is expanding in its various sectarian and cultural forms. Identifying the various aspects of this phenomenon can be useful in understanding its distinctions with religious forms of spirituality. In the present article, after the typology of different types of new religions, we try to identify types of contemporary spirituality by using the language of metaphor. In this research, the Siobhan Chandler's typology of metaphors was introduced and analyzed. Then, using the findings of this typology, the status of one of the important types of contemporary spirituality, “Fluid Spirituality”, is identified among all kinds of spirituality. In the final part of the paper, in order to provide a clearer picture of this phenomenon, we attempt to distinguish its place among similar phenomena. The finding of the present study is that, firstly, the fluid spirituality in its present form is a completely new phenomenon; secondly, this type of spirituality, although widely spoken, is less widely seen and less studied due to its fluidity and its ability to formulate in different shapes.

Key words: New religious movements, contemporary spirituality, fluid spirituality, religious hatred.

 

[1] عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛

 

 

جهت دانلود فایل pdf متن مقاله، به پیوست مراجعه فرمایید.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

نمادشناسی محراب در عرفان و هنر اسلامی

نمادشناسی محراب در عرفان و هنر اسلامی

در این بررسی سعی خواهد شد تا به روش کتابخانه‌ای، به این پرسش پاسخ داده شود: ارتباط بین عرفان و هنراسلامی چیست؟ و معنا چگونه با زیبایی‌های بصری محراب تلفیق و خود را نمایان می‌کند؟
آسیب‌شناسی هنر انقلابی از منظر مقام معظم رهبری (حفظه الله)

آسیب‌شناسی هنر انقلابی از منظر مقام معظم رهبری (حفظه الله)

در این مجال تلاش شده تا به جایگاه و آسیب‌شناسی هنر و هنر انقلابی در اندیشه رهبری نهضت پرداخته شود. بدینسان، هفت محور پیرامون آسیب‌شناسی هنر انقلابی در فرموده‌های ایشان به‌دست آمده است...
تربیت معنوی در انیمیشن‌های «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم؟»

تربیت معنوی در انیمیشن‌های «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم؟»

امروزه انیمیشن نقش مهمی در تربیت کودکان دارد. هر انیمیشنی جهان‌بینیِ‌ خاص خود را دارد که بر اساس فلسفه و فرهنگ هر جامعه و خالق اثر متفاوت است. «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» انیمیشنی است که ...
بررسی بازنمایی عرفان یهود در فیلم سینمایی شاگرد جادوگر

بررسی بازنمایی عرفان یهود در فیلم سینمایی شاگرد جادوگر

این مقاله با تلقی قبالا به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی معنویت عصر نوین، سعی کرده است با بررسی موردی فیلم «شاگرد جادوگر»، روش‌های نامحسوس القا مفاهیم قباله‌ای، توسط رسانه‌ها را تحلیل کند...
آسیب‌شناسی تبلیغات هنری در مواجهه با جنبش‌های معنوی

آسیب‌شناسی تبلیغات هنری در مواجهه با جنبش‌های معنوی

نگارنده در این مقاله قصد دارد بر اهمیت و سهم هنر، چه در معنای قبل از دوران مدرن و چه در معنای امروزی آن به‌ویژه بر هنر ادبیات (شامل: داستان، نمایشنامه، فیلمنامه) و هنرهای ترسیمی (که نقاشی اهم آنها است) و هنرهای نمایشی (شامل: فیلم، سینما و تئاتر) در تبلیغات دینی تأکید کند...

پر بازدیدترین ها

تربیت معنوی در انیمیشن‌های «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم؟»

تربیت معنوی در انیمیشن‌های «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم؟»

امروزه انیمیشن نقش مهمی در تربیت کودکان دارد. هر انیمیشنی جهان‌بینیِ‌ خاص خود را دارد که بر اساس فلسفه و فرهنگ هر جامعه و خالق اثر متفاوت است. «چگونه اژدهای خود را تربیت کنیم» انیمیشنی است که ...
نمادشناسی محراب در عرفان و هنر اسلامی

نمادشناسی محراب در عرفان و هنر اسلامی

در این بررسی سعی خواهد شد تا به روش کتابخانه‌ای، به این پرسش پاسخ داده شود: ارتباط بین عرفان و هنراسلامی چیست؟ و معنا چگونه با زیبایی‌های بصری محراب تلفیق و خود را نمایان می‌کند؟
بررسی بازنمایی عرفان یهود در فیلم سینمایی شاگرد جادوگر

بررسی بازنمایی عرفان یهود در فیلم سینمایی شاگرد جادوگر

این مقاله با تلقی قبالا به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی معنویت عصر نوین، سعی کرده است با بررسی موردی فیلم «شاگرد جادوگر»، روش‌های نامحسوس القا مفاهیم قباله‌ای، توسط رسانه‌ها را تحلیل کند...
آسیب‌شناسی هنر انقلابی از منظر مقام معظم رهبری (حفظه الله)

آسیب‌شناسی هنر انقلابی از منظر مقام معظم رهبری (حفظه الله)

در این مجال تلاش شده تا به جایگاه و آسیب‌شناسی هنر و هنر انقلابی در اندیشه رهبری نهضت پرداخته شود. بدینسان، هفت محور پیرامون آسیب‌شناسی هنر انقلابی در فرموده‌های ایشان به‌دست آمده است...
آسیب‌شناسی تبلیغات هنری در مواجهه با جنبش‌های معنوی

آسیب‌شناسی تبلیغات هنری در مواجهه با جنبش‌های معنوی

نگارنده در این مقاله قصد دارد بر اهمیت و سهم هنر، چه در معنای قبل از دوران مدرن و چه در معنای امروزی آن به‌ویژه بر هنر ادبیات (شامل: داستان، نمایشنامه، فیلمنامه) و هنرهای ترسیمی (که نقاشی اهم آنها است) و هنرهای نمایشی (شامل: فیلم، سینما و تئاتر) در تبلیغات دینی تأکید کند...
Powered by TayaCMS