معرفی کتاب جنبش‏های نوپدید دینی – معنوی (مجموعه مقالات)

کتاب جنبش‌های نوپدید دینی – معنوی(مجموعه مقالات) به اهتمام محمد حسین کیانی و توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شده است. این اثر شامل  مجموعه مقالاتی است که در باب «جنبش‌های نوپدید دینی- معنوی» در شماره‌های مختلف فصلنامه مطالعات معنوی توسط متخصصان این حوزه  نوشته و منتشر  شده است.

 در مقدمه این کتاب آمده است که: مجموعه حاضر، بیست‌‌وهشت مقاله منتخب از تمام مقالاتی است که در شمارگان مختلف فصلنامه مطالعات معنوی رسیدند. ملاک انتخاب مقالات نیز بر اساس دو معیار صورت گرفته است. نخست، امتیاز کیفی مقالات؛ البته این بدان‌‌معنا نیست که چشم‌‌پوشی از برخی مقالات و عدم حضورشان در این رساله تنها به دلیل ضعف علمی آنها بوده است. به واقع، مقالات دیگری نیز وجود داشتند که به‌‌لحاظ کیفی مناسب بوده و از جمله مقالات برتر فصلنامه نیز به حساب می‌‌آیند، اما به جهت عدم همخوانی با بخش‌‌های سه‌‌گانه این کتاب از ذکر آنها معذور شدیم و البته محدودیت در حجم اثر نیز موجب شد تا از انتشار برخی مقالات که از قوت علمی نیز برخوردار بودند، محروم شویم؛ بنابراین، معیار دوم همخوانی موضوعی با سه بخش اصلی کتاب است. این نکته موجب می‌‌شود تا خواننده مشتاق را به لزوم ارجاع به اصل شمارگان فصلنامه و مطالعه تمامی مقالات دعوت کنیم. وانگهی، چنانچه از عناوین اصلی شمارگان فصلنامه نیز روشن است برخی از مقالات با اثرپذیری بیشتر از علومی نظیر عرفان، جامعه‌‌شناسی، روان‌‌شناسی، هنر، انسان‌‌شناسی و مطالعات ادیان تدوین‌‌ شده‌‌اند و به دلیل عدم همخوانی با بخش‌‌های سه‌‌گانه این اثر از انتشار آنها چشم‌‌پوشی کردیم.

این کتاب داری سه بخش اصلی است که عناوین بخش‌‌های سه‌‌گانه عبارت است از: «مفاهیم‌‌ و آسیب‌‌ها»، «مبانی و علت‌‌ها» و «موارد و مصادیق»؛ در بخش مفاهیم و آسیب‌‌ها، نخست به سنخ‌شناسی جنبش‌های نوپدید معنوی در ایران و سپس به مباحثی نظیر تهاجم فرهنگی، مسئله خرافات، شریعت‌‌گریزی، انسان‌‌گرایی، تناسخ‌‌باوری، عشق و غیره خواهیم پرداخت شده است؛ ضمن آنکه درباره آسیب‌شناسی رابطه‌ی زنان و جنبش‌های نوپدید، روش‌‌های نفوذ و تغيير شيوه‌‌ي زندگي افراد توسط جنبش‌ها و همچنین شیوه مواجهه عرفانی با این پدیده سخن گفته شده است. در بخش مبانی و علت‌‌ها راجع به انواع و اقسام علل پیدایش، گرایش و گسترش جنبش‌های نوپدید معنوی نظیر انواع علل و عوامل اجتماعی و روان‌‌شناسی، رهیافت معناگرایانه در اومانیسم مسیحی و اومانیسم سکولار، مسئله جهانی‌‌شدن، تاثیر ادیان شرق به‌‌ویژه آیین هندو خواهیم پرداخته شده است؛ ضمن آنکه درباره زمینه‌‌های فرهنگی ـ اجتماعی گرایش به جنبش‌های نوپدید معنوی در ایران و همچنین زمینه‌‌های معرفتی ورود آنها نیز سخن گفته شده است. در بخش موارد و مصادیق نیز به ده جریان معنویت‌‌گرای وین دایر، فالون دافا، دونالد والش، دیپاک چوپرا، عرفان حلقه، شیطان‌‌گرایی، پائولو کویلئو، جنبش پتانسیل انسانی و قانون جذب و دالای لاما اشاره شده است. با توجه به مطالب این آمده در این مجموعه، این اثر می‌‌تواند برای تمامی پژوهشگران حوزه معنویت و جنبش‌های نوپدید معنوی مفید و مغتنم باشد؛ چرا که به‌‌لحاظ کمی و کیفی ـ و البته در حد توان ـ به سطح مطلوبی از مصادیق، علل و آسیب‌‌ها پرداخته است؛ ضمن آنکه بسیاری از نویسندگان مقالات، از جمله پژوهشگرانی به حساب می‌‌آیند که بیش از یک دهه پیرامون جنبش‌های نوپدید معنوی به فعالیت‌‌های پژوهشی و آموزشی پرداخته‌‌اند و در این‌‌باره کارنامه موفق و درخشانی نیز دارند.