چیستی، چرایی و ضرورت سواد رسانه‌ای برای مبلغان

چیستی، چرایی و ضرورت سواد رسانه‌ای برای مبلغان

فاطمه دستوار * / حسین حاجی پور **

 

زندگي بشر در دنياي معاصر، محصور رسانه‌ها واقع شده كه به‌عنوان مهم‌ترین ابزار انتقال، به‌طور مداوم ساختار وجودي مخاطبان را هدف قرار داده‌اند؛ در این راستا با توجه به جنگ نرم، مبلغان ديني ناگزيرند جهت نشر معارف اسلامي به سواد ‌رسانه‌ای مجهز شوند. سواد ‌رسانه‌ای، گونه‌ای از آگاهي و مهارت‌اندوزی در عرصه رسانه است كه شخص قدرت پيدا می‌کند در هياهوي پیام‌های متعدد صادق و كاذب، حقيقت را از واقعیت‌های پوشالي تشخيص دهد. پژوهش حاضر، ضمن پرداختن به چيستي مسئله، درصدد است تا ضرورت بصيرت رسانه‌ای را بر اساس تعمق در آموزه‌های ديني، تحليل نمايد؛ به‌عنوان نمونه، قرآن بر تبيین و تحقيق در نشر خبر توسط فاسق تصريح می‌کند كه تحليل و تفسير آن، رهيافت بصيرت در برخورد با رسانه‌های متعدد امروزي را در پي دارد. همچنین با تحليل آياتي كه دامن زدن به شايعات و پذيرش بدون مبناي اطلاعات را نشانه ضعف ايمان معرفي کرده‌اند يا احتياط و عدم تبعيت را درجایی كه علم و يقين نيست، فراروي مخاطبان قرار داده‌اند و يا سنجش رسول و اولي‌الامر را براي در امان ماندن از شبهات و رسيدن به بصيرت امر فرموده‌اند، ضرورت بصيرت رسانه‌ای براي مبلغان فهم می‌شود. طبق روايات نيز هر انساني موظف است عالم به زمان خويشتن باشد تا در دام شبهات اسير نشود كه ضرورت اصل فوق بر مبلغان ديني دوچندان است. ضرورت مسئله با استناد به سخنان مقام معظم رهبري نيز مورد تشريح واقع شده است.

واژگان كليدي: سواد ‌رسانه‌ای، تبليغ ديني، جنگ نرم، مبلغان، رسانه.

 پی‌نوشت‌ها

* پژوهشگر معارف اسلامي.

** دانشجوي دكتراي اخلاق اسلامي دانشگاه قرآن و حديث.

برای دانلود متن کامل این مقاله به پیوست مراجعه نموده یا اینجا کلیک نمایید.



ما، ولماذا، وضرورة محو الأمية الإعلامية للمبلّغين

فاطمه دستوار* / حسين حاجي بور **

 

إن الحياة الإنسانية في العالم المعاصر محاطة بوسائط الإعلام باعتبارها أهم وسيلة انتقال، التي استهدفت باستمرار البنية الوجودية للجمهور، ومع لحاظ الحرب الناعمة يتعين على المبلغين الدينيين تزويد محو الأمية الإعلامية لنشر المعارف الإسلامية.

إن محو الأمية الإعلامية هو شكل من أشكال المعرفة والمهارات في مجال الإعلام الذي يجد فيه الشخص القدرة على التعرف على الحقيقة من الوقائع الوهمية في ضجة الرسائل الصادقة والخاطئة. ويهدف البحث الحالي، أثناء تناوله لهذه المسألة، إلى تحليل ضرورة محو الأمية الإعلامية استنادا إلى التعاليم الدينية. وعلى سبيل المثال؛ القرآن يصرّح بوجوب التبيّن والتحقيق عند مجيء الفاسق بخبر، وتفسير ذلك هو التعامل بالبصيرة مع وسائل الإعلام المعاصر. وكذلك في تحليل الآيات القائلة بأن تصديق الإشاعات وقبولها من دون معرفة مصدرها هو علامة ضعف الإيمان، وأمرنا بالاحتياط وعدم الإتباع فيما لا علم ولا يقين لنا به، وكذلك أيضا أمر باتخاذ الرسول وأولي الأمر ميزاناً للصيانة عن الشبهات والوصول إلى مرحلة البصيرة، فيُفهم من ذلك ضرورة تحصيل البصيرة الإعلامية للمبلّغين.

ففي هذا البحث إضافة إلى تحليل ضرورة محو الأمية الإعلامية في التعاليم الدينية، تمّ إدخال بعض المعايير الدينية للتمييز بين وسائل الإعلام الصحيحة من الباطل وتمييز الرسالة الصحيحة عن الخطأ، مثل عدم إثارة الاشمئزاز للمؤمنين والحفاظ على وحدة المسلمين أو عدم الاختلاف بين المؤمنين.

الكلمات المفتاحية: محو الأمية الإعلامية، التبليغ الديني، الحرب الناعمة، المبلغين، الإعلام

 

 

* . محقق في المعارف الإسلامية

**. طالب دكتوراه في جامعة القرآن والحديث، وأستاذ في جامعة قم.

 

 

The necessity of media literacy for missionaries

Hossein Hajipour */ Fatemeh Dastwar**

 

Human life in the contemporary world is surrounded by the media, which, as the most important means of transmission, have consistently targeted the existential structure of the audience. Due to the soft war, religious missionaries will have to equip with media literacy to spread Islamic education. Media literacy is a form of knowledge and skills in the field of the media that a person finds power to recognize the truth from non-real and honest and false messages. The current research, while addressing the issue, aims to analyze the necessity of media literacy based on religious teachings. As an example the Qur'an emphasizes that if you have received news, you should investigate and do not accept it a hurry. Also, by analyzing the verses shows rumors without the basis of information as a sign of the weakness of faith, or also verses about precaution to the place where not the science and certainty, or divine command to the Prophet in order to avoid doubts and reach insight, the necessity of media insight for missionaries is understood. In addition to analyzing the necessity of media literacy in religious teachings, some religious criteria have been introduced in this research in order to distinguish valid media from invalid and to distinguish the right message from the wrong one. For an instance not disgusting the believers and preserving the unity of Muslims or non-differences among believers, are some of these criteria.

Key words: media literacy, religious preaching, soft warfare, missionaries, media.

 

 

* . Ph.D. student at Quran and Hadith University; Lecturer in Qom University.

** . Islamic researcher.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

فضیلت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها) نزد اهل سنت

فضیلت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها) نزد اهل سنت

حضرت خدیجه (سلام الله علیها) دارای مناقب و فضائل کم نظیری بوده اند. حضور ایشان در میان 4 زن برتر بهشتی از جمله همین فضایل بحساب می آید که روایات فراوانی عهده دار بیان چنین فضیلتی برای آن بانوی آسمانی می باشد.

در مسند احمد بن حنبل روایتی به شکل زیر نقل شده است:

«فقال رسول الله(صلی الله علیه وآله): افضل نساء اهل الجنه خدیجه بنت خویلد، و فاطمه بنت محمد(صلی الله علیه وآله)، و مریم بنت عمران، و آسیه بنت مزاحم امراه فرعون»

حضرت خدیجه (سلام الله علیها) دارای مناقب و فضائل کم نظیری بوده اند. حضور ایشان در میان 4 زن برتر بهشتی از جمله همین فضایل بحساب می آید که روایات فراوانی عهده دار بیان چنین فضیلتی برای آن بانوی آسمانی می باشد.
آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)

آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)

بسیاری از مفسران شیعه و سنی در تفسیر آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، تصریح کرده اند بی نیازی رسول خدا (صلی الله علیه وآله) به واسطه اموالی بوده است که حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)، مجاهدانه و مخلصانه آن اموال را به پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله)، تقدیم فرمود. از این رو می توان آیه مذکور را در واقع، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها) تلقی کرد.
سید جمال‌الدین اسد آبادی، اسلام‌خواهِ شجاعِ مبارزِ بزرگ

سید جمال‌الدین اسد آبادی، اسلام‌خواهِ شجاعِ مبارزِ بزرگ

سید جمال الدین اسد آبادی شخصیتی که به عنوان یکی از پیشگامان بیداری اسلامی، همواره مورد توجه رهبر انقلاب اسلامی، بوده است. مقام معظم رهبری در سخنرانی‌های متعدد، به نقش سیدجمال در بیداری اسلامی و تأکید او بر وحدت مسلمانان اشاره کرده‌اند.
پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

سالیان متمادی است که مولوی محمدعثمان قلندرزهی، امام جمعه مسجد جامع الخلیل خاش، در خطبه‌های نماز جمعه یا در درس تفسیر خود یا در سخنرانی‌های خود که غالب آن‌ها در کانال رسمی دفتر او به‌صورت کلیپ یا صوت یا متن منعکس شده است، مباحثی در میان سخنرانی‌های خود مطرح می‌کند که پیامد آن چیزی جز تکفیر مسلمانان و مشرک دانستن آن‌ها و ترویج عقیده وهابیت تکفیری نیست.
دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

این نوشتار قصد دارد بخشی از آیه ۲۹ سوره «فتح» را که درباره ویژگی های ممتاز رسول الله له و یاران واقعی ایشان نازل شده است تبیین کند

پر بازدیدترین ها

بررسی مبانی قرآنی و روایی حمایت از مظلومان

بررسی مبانی قرآنی و روایی حمایت از مظلومان

ملاحظه تأکید سنت و روایات متعدد در باب حمایت از مظلومان، از خداوند متعال، پیامبر (صلی الله علیه وآله)، اهل بیت (علیهم السلام) و فقهای شیعه، نشان از اهمیت این مساله در منظومه اسلام و یکی از مسائل پر اهمیت در دین اسلام شمرده می شود. طبق مبانی قرانی و روایی اسلام همه مظلومان جهان، مورد حمایت هستند. دین، مذهب، رنگ، نژاد، جغرافیا، جنست و مانند آنها موجب ترک حمایت و دفاع از مظلومان نمی گردد. از آنجایی که برای برخی، شبهه و سوال است که چه نیازی به حمایت مستضعفین عالم است؟ و به چه دلیل نظام اسلامی به دیگر ملت های مستضعف در مقابل مستکبران حمایت می کند؟ لذا در این نوشتار بررسی می شود آیا حمایت از مظلومان طبق مبانی آیات و روایات است یا نه؟ با تحقیقاتی که انجام شده بدست می آید: آیات و روایات متعددی از اهل بیت (علیهم السلام) دلالت بر حمایت از مستضعفین و مظلومان جهان، دارد تا جایی که بسیاری از فقهای شیعه حمایت از مظلومان را در مقابل ظالم واجب شمردند.
هم‌افزایی در گفتار و سیره امام علی (علیه السلام)

هم‌افزایی در گفتار و سیره امام علی (علیه السلام)

ملاحظه تأکید هم افزایی و وحدت از نگاه آیات و روایات پیامبر (صلی الله علیه وآله) و اهل بیت (علیهم السلام) و حکومت علوی، نشان از اهمیت این مساله در منظومه اسلام و یکی از مسائل پر اهمیت در دین اسلام شمرده می شود. امام علی(علیه السلام) وحدت اسلامی را از نعمتهای الهی می‌داند و با وجود این که بعد از پیامبر (صلی الله علیه وآله) اختلافاتی رخ داده است ولی امیر مومنان (علیه السلام) تمام تلاش خودش را کردند که جامعه اسلامی در مقابل دشمنان خارجی و داخلی دچار تشتت و اختلاف نگردد و از این طریق بتوانند بر جامعه اسلامی حکومت و ولایت داشته باشند. در این نوشتار با زوایای مختلف به بررسی مساله هم افزایی در گفتار و سیره امام علی(علیه السلام) پرداخته شد و با تحقیقاتی که انجام شده بدست می آید که قران، رسول الله (صلی الله علیه وآله)، امامت و ولایت، اهل بیت (علیهم السلام)، رهبر و حاکم جامعه اسلامی، دین اسلام و رعایت حقوق مردم جزو مهمترین محور هم گرایی مسلمانان، از نگاه امام علی (علیه السلام) است. عواملی همچون «شیطان، خبث سریره، بد خلقی، رای و حکم بدون استناد به قران و سنت» به عنوان محور اختلاف در کلام امام علی (علیه السلام) بیان شد.
بررسی تولد امام علی (علیه السلام) در کعبه از نگاه علمای شیعه و اهل سنت

بررسی تولد امام علی (علیه السلام) در کعبه از نگاه علمای شیعه و اهل سنت

یکی از شبهاتی که امروزه وهابی ها مطرح می کنند این است که امام علی (علیه السلام) در کعبه متولد نشده است و این تولد امام (علیه السلام) در کعبه فضیلتی برای امام (علیه السلام) شمرده نمی شود در حالی که با مراجعه با کتب علمای شیعه و اهل سنت دانسته می شود که علمای شیعه و بسیاری از علمای اهل سنت قائل هستند که امام علی (علیه السلام) در کعبه متولد شده است و این جزو مناقب و فضائل حضرت (علیه السلام) شمرده می شود. از باب نمونه به چند مورد از اقوال کلام علمای شیعه و اهل سنت اشاره می گردد.
بررسی مفاهیم مشترک احادیث شیعه و سنی در مقوله استکبارستیزی

بررسی مفاهیم مشترک احادیث شیعه و سنی در مقوله استکبارستیزی

ملاحظه تأکید سنت و روایات متعدد در مقوله استکبار ستیزی و ظلم ستیزی، از پیامبر (صلی الله علیه وآله)، اهل بیت (علیهم السلام)، نشان از اهمیت این مساله در منظومه اسلام و یکی از مسائل پر اهمیت در دین اسلام شمرده می شود. طبق مبانی قرانی و روایی اسلام همه مسلمانان باید استکبار ستیزی و ظلم ستیزی و حمایت از مظلومان را جزو برنامه خودشان قرار بدهند. از آنجایی که برای برخی، شبهه و سوال است که چرا باید از مستکبرین عالم بیزاری جست و در مقابل آنها باید قیام شود؟ و به چه دلیل نظام اسلامی باید در مقابل مستکبرین و زورگویان بایستد و از ملت های مستضعف در مقابل مستکبران حمایت کند؟ لذا در این جستار بررسی می شود آیا احادیث شیعه واهل سنت دلالت بر استکبار ستیزی و ظلم ستیزی دارد یا نه؟ با تحقیقاتی که انجام شده بدست می آید: روایات متعددی از رسول الله (صلی الله علیه وآله) و اهل بیت (علیهم السلام) در منابع شیع و اهل سنت وارد شده است که مسلمانان باید در مقابل ظالم و مستکبر سکوت نکنند و به آنها کمک داده نشود و اسلام بر هر آیین و مکتبی برتری دارد.
دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

این نوشتار قصد دارد بخشی از آیه ۲۹ سوره «فتح» را که درباره ویژگی های ممتاز رسول الله له و یاران واقعی ایشان نازل شده است تبیین کند
Powered by TayaCMS