مفهوم و ماهیت سبک زندگی چیست ؟

پرسش:

مفهوم و ماهیت سبک زندگی چیست ؟

پاسخ:

مفاهیم را نباید خلط کرد. متأسفانه مفهوم سبک زندگی را با چند مفهوم نزدیک به آن، مثل فرهنگ، اخلاق، روش و مهارت­های زندگی هم­ معنی گرفته و یکسان به کار می­برند. حجم بالایی از مطالب معارف اسلامی توصیه­ هایی است برای بهزیستی و طرق بهتر زندگی کردن مانند اینکه دروغ نگویید، غیبت نکنید، محبت کنید، روابط قوم و خویشی داشته باشید و... که همگی جنبه اخلاقی دارند. یا اینکه چگونه دوستان بیشتری داشته باشیم، چگونه خواب راحت­تری داشته باشیم، چگونه از فضای کوچک آپارتمانمان استفاده بهینه کنیم و مواردی مشابه که در حوزه مهارت­های زندگی مطرح است. امّا اینها هیچکدام سبک زندگی به معنای دقیق نیست، «مفهوم سبک زندگی در علوم اجتماعی، الگوی کنش­های مُرجّح است یا کنش­های مرجّحی که دارای الگو است.» پس بنا بر این تعبیر، سبک زندگی دو ویژگی اصلی دارد: یکی داشتن الگو و سبک و دوم اینکه در کنش­ها نوعی ترجیح وجود دارد. به عبارتی مردم بسیاری از رفتار­ها را بر حسب اجبار یا عادت انجام می­دهند، امّا بخشی از رفتار­هایشان از سر انتخاب و ترجیح است. این انتخاب­ها به باورها و سلیقه ­های افراد بر می­گردد و در نتیجه با هم تناسب و ربط دارند. این مناسبات­ یا الگو­مندی همان سبک زندگی است. از این رو «سبک زندگی دینی» سبکی است که الگو­های مطرح در آن از ترجیحات دینی یا مبتنی بر مبانی دینی پدید آمده است.