جایگاه «معنویت‌ سیّال» در میان معنویت‌گرایی‌های معاصر

جایگاه «معنویت‌ سیّال» در میان معنویت‌گرایی‌های معاصر

احمد شاکرنژاد[1]

چکیده

معنویت‌گرایی فارغ از دین، در اشکال مختلف فرقه‌ای و فرهنگی خود، در حال گسترش است. شناسایی وجوه مختلف این پدیده می‌تواند در درک تمایزات آن با اشکال دینی معنویت‌گرایی مفید باشد. در مقاله حاضر سعی شده است بعد از گونه‌شناسی انواع دینداری‌های جدید‌، با کمک‌گیری از زبان استعاره، انواع معنویت‌گرایی معاصر گونه‌شناسی شود. در این پژوهش گونه‌شناسی استعاره‌ای شیوون چندلر معرفی و تحلیل شده است و سپس با استفاده از یافته‌های این گونه‌شناسی جایگاه یکی از گونه‌های مهم معنویت معاصر یعنی معنویت سیال/مایع در بین انواع معنویت‌ها مشخص می‌شود. در بخش آخر مقاله برای ارائه تصویری روشن‌تر از این پدیده، سعی می‌شود جایگاه آن در بین پدیده‌های مشابه نیز مشخص‌شده تا نوپدید بودن آن بهتر نمایان گردد. یافته تحقیق حاضر آن است که اولاً معنویت‌ سیال به شکل کنونی آن پدیده‌ای کاملاً جدید است؛ ثانیاً این نوع معنویت‌گرایی هرچند گستردگی فراوانی دارد اما به دلیل سیالیت و قابلیت آن برای شکل‌پذیری در قالب‌های مختلف، کمتر دیده شده و کمتر به پژوهش در آمده‌ است.

واژگان کلیدی: نهضت‌های نوپدید دینی، معنویت‌گرایی معاصر، معنویت سیال، دین‌گریزی.

 

The position of "Fluid spirituality" among contemporary spiritualists

Ahmad ShakirNejad

Abstract:

Spirituality without Religion is expanding in its various sectarian and cultural forms. Identifying the various aspects of this phenomenon can be useful in understanding its distinctions with religious forms of spirituality. In the present article, after the typology of different types of new religions, we try to identify types of contemporary spirituality by using the language of metaphor. In this research, the Siobhan Chandler's typology of metaphors was introduced and analyzed. Then, using the findings of this typology, the status of one of the important types of contemporary spirituality, “Fluid Spirituality”, is identified among all kinds of spirituality. In the final part of the paper, in order to provide a clearer picture of this phenomenon, we attempt to distinguish its place among similar phenomena. The finding of the present study is that, firstly, the fluid spirituality in its present form is a completely new phenomenon; secondly, this type of spirituality, although widely spoken, is less widely seen and less studied due to its fluidity and its ability to formulate in different shapes.

Key words: New religious movements, contemporary spirituality, fluid spirituality, religious hatred.

 

[1] عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛

 

 

جهت دانلود فایل pdf متن مقاله، به پیوست مراجعه فرمایید.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

سر مقاله

سر مقاله

پديدارشناسي دين و نقش آن در شناخت دين

پديدارشناسي دين و نقش آن در شناخت دين

پديدارشناسي رهيافتي است كه در حوزه دين‌پژوهي از اهميت فراواني برخوردار است. پديدارشناسي دين، ميان نگرش خشك و غيرهمدلانه پوزيتيويسم به دين و رهيافت الهياتي ارتباط برقرار مي‌كند و به شيوه‌اي غيرتحويل‌گرايانه به بررسي پديده‌هاي ديني مي‌پردازد.
بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با میزان گرایش به عرفان های نوظهور در بین جوانان

بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با میزان گرایش به عرفان های نوظهور در بین جوانان

پژوهش حاضر به دنبال کشف میزان گرایش جوانان به عضویت در عرفان‌های نوظهور بوده و درصدد است تا برخی از عوامل اجتماعی مرتبط با این گرایش را توضیح دهد.
خواستگاه «جنبش‌هاي نوپديد ديني» از نگاه جامعه‌شناختي

خواستگاه «جنبش‌هاي نوپديد ديني» از نگاه جامعه‌شناختي

نگارنده در این مقاله کوشیده تا نشان دهد که چگونه تأملات جامعه‌شناسانه در باب دین، منجر به پیدایش و گسترش جنبش‌های معنوی معاصر شده است. او برای اثبات این مدعا در دو باب سخن رانده است.
ارتباط بین هوش معنوی، آگاهی و گرایش‌های عرفانی

ارتباط بین هوش معنوی، آگاهی و گرایش‌های عرفانی

هدف پژوهش حاضر؛ بررسی ارتباط بین هوش معنوی؛ بررسی سطح آگاهی و گرایش به عرفان اسلامی و عرفان‌های کاذب در دانشجویان بوده است.

پر بازدیدترین ها

زمینه‌های معرفتی ورود و گسترش عرفانهای نوظهور

زمینه‌های معرفتی ورود و گسترش عرفانهای نوظهور

این مقاله سعی دارد با نگاهی به روند ورود عرفان‌های نوظهور به کشور، برخی زمینه‌هایی را که باعث ورود و گسترش آنها شده است مورد تحلیل و بررسی قرار دهد.
مدرنیته، رسانه و جنبش‌های نوین دینی

مدرنیته، رسانه و جنبش‌های نوین دینی

مقاله حاضر در نظر دارد تا با بررسی رسانه و جنبش‌های نوین دینی به مثابه دو مورد از محصولات و پیامدهای مدرنیته، رابطه آنها را با یکدیگر و با مدرنیته بررسی کند تا پیوند علی و معلولی میان مدرنیته با رسانه و جنبش‌های نوین دینی از سویی و هم‌سنخی رسانه و جنبش‌های نوین دینی از سویی دیگر آشکار شود...
سر مقاله

سر مقاله

خواستگاه «جنبش‌هاي نوپديد ديني» از نگاه جامعه‌شناختي

خواستگاه «جنبش‌هاي نوپديد ديني» از نگاه جامعه‌شناختي

نگارنده در این مقاله کوشیده تا نشان دهد که چگونه تأملات جامعه‌شناسانه در باب دین، منجر به پیدایش و گسترش جنبش‌های معنوی معاصر شده است. او برای اثبات این مدعا در دو باب سخن رانده است.
ارتباط بین هوش معنوی، آگاهی و گرایش‌های عرفانی

ارتباط بین هوش معنوی، آگاهی و گرایش‌های عرفانی

هدف پژوهش حاضر؛ بررسی ارتباط بین هوش معنوی؛ بررسی سطح آگاهی و گرایش به عرفان اسلامی و عرفان‌های کاذب در دانشجویان بوده است.
Powered by TayaCMS