آداب و فواید زهد

قال الصّادق(ع):

الزّهد مفتاح باب الاخرة و البراءة من النّار و هو ترک کلّ شیء یشغلک عن اللَّه تعالی من غیر تأسف علی فوتها و لا اعجاب فی ترکها و لا انتظار فرج منها و لا طلب محمدة علیها و لا عوض بها، بل تری فوتها راحة و کونها آفة، و تحون ابداً هارباً من الافة معتصماً بالرّاحة. و الزّاهد الّذی یختار الاخرة علی الدّنیا و الذّلّ علی العزّ و الجهد علی الرّاحة و الجوع علی الشّبع و عافیة الاجل علی محبّة العاجل و الذّکر علی الغفلة و تکون نفسه فی الدّنیا و قلبه فی الاخرة. قال رسول‌اللَّه(ص): حبّ الدّنیا رأس کلّ خطیئة. و قال: [الدّنیا جیفة و طالبها کلاب]. أ لاتری کیف احبّ ما ابغضه اللَّه، و ایّ خطیئة اشدّ جرماً من هذا؟ قال بعض اهل‌البیت(ع): لو کانت الدّنیا باجمعها لقمة فی فم طفل لرحمناه، فکیف حال من نبذ حدود اللَّه تعالی وراء ظهره فی طلبها و الحرص علیها. و الدّنیا دار لو احسنت سکناها لرحمتک و احسنت وداعک. قال رسول اللَّه - صلّی اللَّه علیه و آله -: لمّا خلق اللَّه تعالی الدّنیا امرها بطاعته، فاطاعت ربّها، فقال لها: خالفی من طلبک و وافقی من خالفک، و هی علی ما عهد اللَّه الیها و طبعها بها.

 امام صادق(ع) فرمود:

زهد، کلید دروازه آخرت و برائت از آتش است و زهد، ترک هر چیزی است که تو را از خدا و یاد او بازدارد؛ بدون آنکه بر آنچه از دستت رفته، تأسف خوری یا به ترک آن مغرور شوی و انتظار فرج و سودی (مادّی) از آن نداشته باشی و در پی آن نباشی که با آن، ستایش شوی و غرضی (دنیوی) از آن نداشته باشی، بلکه ازدست‌دادن آنها را آسایش بدانی و خودِ آنها را آفت. زاهد، همواره از آفت (دنیا) گریزان و در پی آسایش (آخرت) است. زاهد کسی است که آخرت را برگزیند و ذلّت را بر عزّت (ظاهری) دنیا ترجیح دهد، سختی بندگی را بر آسایش، گرسنگی را بر سیری، راحتی و رستگاری آخرت را بر رنج دنیا و ذکر خدا را بر غفلت برگزیند و کالبدش در دنیا و قلبش در آخرت باشد. رسول خدا(ص) فرمود: حبّ دنیا ریشة هر گناهی است و نیز فرمود: دنیا، مردار و خواهان آن، سگ است. چگونه انسان غافل، آنچه مغضوب خداوند است دوست می‌دارد و به‌راستی چه گناهی از این جرم بزرگ‌تر است؟! یکی از معصومین(ع) فرموده است: اگر دنیا را به صورت لقمه‌ای در دهان کودکی می‌گذاشتند، بر او دل می‌سوزاندیم (که چرا آلوده دنیا شده) پس حال آن کس که حدود خدای را برای طلب دنیا پایمال کند و بدان حرص ورزد چگونه باید باشد؟! دنیا، سرایی است که اگر بر اساس شرع و فرمان خدا در آن زندگانی کردی، تو را راضی ساخته و به نیکی با تو وداع می‌کند. رسول خدا(ص) فرمود: چون خداوند دنیا را بیافرید، آن را امر به اطاعت فرمود، پس دنیا پروردگارش را اطاعت کرد. خداوند به او فرمود: به کسی که در طلب تو باشد پشت کن و به آن که به تو پشت کند، روی آر و دنیا بر همین عهد و پیمان استوار است.