حقیقت عبودیّت

حقیقت عبودیّت

قال الصّادق - علیه السّلام -:

العبودیّة جوهرة کنهها الرّبوبیّة، فما فقد من العبودیّة وجد فی الرّبوبیّة، وما خفی عن الرّبوبیّة اصیب فی العبودیّة.

قال اللَّه تعالی: سنریهم آیاتنا فی الافاق وفی انفسهم حتّی یتبیّن لهم انّه الحقّ او لم یکف بربّک انّه علی کلّ شی ء شهید.(89) ای موجود فی غیبتک وفی حضرتک. وتفسیر العبودیّة بذل الکلّ، وسبب ذلک منع النّفس عمّا تهوی، وحملها علی ما تکره، ومفتاح ذلک ترک الرّاحة وحبّ العزلة، وطریقه الافتقار الی اللَّه تعالی. قال النّبیّ - صلّی اللَّه علیه وآله -: اعبد اللَّه کانّک تراه، فان لم تکن تراه فانّه یراک. وحروف العبد ثلاثة: ع و ب و د.

  • فالعین علمه باللَّه؛
  • والباء بونه عمّن سواه؛
  • والدّال دنوّه من اللَّه تعالی بلا کیف ولاحجاب.

قال الصّادق - علیه السّلام - أیض!: اصول المعاملات تقع علی اربعة اوجه:

معاملة اللَّه، ومعاملة النّفس، ومعاملة الخلق، ومعاملة الدّنیا، وکلّ وجه منها منقسم علی سبعة ارکان.

امّا اصول معاملة اللَّه تعالی فسبعة اشیاء:

اداء حقّه، وحفظ حدّه، وشکر عطائه، والرّضا بقضائه، والصّبر علی بلائه، وتعظیم حرمته، والشّوق الیه.

واصول معاملة النّفس سبعة:

الخوف، والجهد، وحمل الاذی، والرّیاضة، وطلب الصّدق والاخلاص، واخراجها من محبوبها، وربطها فی الفقه.

واصول معاملة الخلق سبعة:

الحلم، والعفو، والتّواضع، والسّخاء، والشّفقة، والنّصح، والعدل والانصاف.

واصول معاملة الدّنیا سبعة:

الرّضا بالدّون، والایثار بالموجود، وترک طلب المفقود، وبغض الکثرة، واختیار الزّهد، ومعرفة آفاتها، ورفض شهواتها مع رفض الرّیاسة.

فاذا حصلت هذه الخصال بحقّها فی نفس، فهو من خاصّة اللَّه وعباده المقرّبین واولیائه حقّاً.

امام صادق (ع) فرمود:ربوبیّت، کُنِه عبودیّت است، پس آنچه که در عبودیّت یافت نشود، در ربوبیّت یافت شود و آنچه را که از ربوبیّت نشناسی، در عبودیّت به دست آید. خداوند تعالی می‌فرماید: به زودی نشانه‌هامان در آفاق وانفسشان را بدانان بنمایانیم تا بر آنان آشکار شود که او حق است، و آیا خدایت را کفایت نکند که بر هر چیزی گواه است؛ یعنی او در همه جا حاضر است و چیزی از او پنهان نماند. و تفسیر عبودیت، گذشتن از چیزهایی است که موجب می شود که نفس از خواست و هوایش منع شود و بر آنچه که خوش ندارد، مجبور شود. و کلید آن، ترک آسایش و میل به گوشه‌گیری و عزلت است؛ و راهی برای اظهار نیاز به درگاه خدای متعال است. رسول خدا (ص) فرموده است: خداوند را به‌گونه‌ای بندگی کن که گویی او را می‌بینی و اگر او را نمی‌بینی، او تو را می‌بیند. کلمه عبد از سه حرف فراهم آمده که هر یک را مفهومی است: ع وب ود.

  1. عین علم (شناخت) او نسبت به خدا؛
  2. باء بون (دوری) او از غیر خدا؛
  3. دال دنّو (نزدیک شدن) او به خداوند، بدون هیچ مانعی.

همچنین امام صادق (ع) فرمود:

معاملات را اصولی است چهارگانه:

  1. معامله با خدا؛
  2. معامله با نفس؛
  3. معامله با خلق؛
  4. معامله با دنیا؛

اما اصول معامله با خدای تعالی، هفت چیز است:

  1. ادای حقّ خدا؛
  2. رعایت حدود او؛
  3. شکر بر عطای او؛
  4. رضا به قضای او؛
  5. صبر بر بلای او؛
  6. بزرگ داشتن حرمت او؛
  7. شتافتن به دیدار او.

و اصول معامله با نفس هفت است:

  1. ترس از فریب نفس؛
  2. کوشش در راه جهاد با نفس؛
  3. تحمل آزاری که از مردم به انسان رسد؛
  4. ریاضت (در راه بندگی)؛
  5. صداقت واخلاص در کارها ودوری از کژی؛
  6. دور ساختن نفس از آنچه دوست دارد؛
  7. در تحصیل دانش، آن را به تحمل سختی واداشتن.

و اصول معامله با خلق، بر هفت است:

  1. بردباری در ناملایمات؛
  2. گذشت؛
  3. فروتنی؛
  4. بخشش؛
  5. خیرخواهی؛
  6. عدالت وانصاف.

واصول معامله با دنیا هفت چیز است:

  1. رضامندی به اندک؛
  2. ایثار به آنچه موجود است؛
  3. نخواستن آنچه در دسترس نباشد؛
  4. بیزاری از افزون طلبی؛
  5. زهدطلبی؛
  6. شناخت آفات دنیا؛
  7. ترک شهوات و ریاست.

پس، چون این صفات در کسی جمع شود، محققاً صاحبش از خاصّان خدا وبندگان مقرّب واولیای راستین وی شود.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

بررسی پیوند قناعت با دیگر فضایل اخلاقی و تبیین پیامدهای حاصل از آن با تأکید بر متون دینی

بررسی پیوند قناعت با دیگر فضایل اخلاقی و تبیین پیامدهای حاصل از آن با تأکید بر متون دینی

قناعت از‌جمله ویژگی‌های فرهنگی و از تعالیم و آموزه‌های قرآن و سنت است که پیوسته مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. اهمیت این فضیلت به ‌اندازه‌ای است که در قرآن از آن به‌عنوان «حیات طیبه» تعبیر شده و در سنت، عامل تأمین ‌کننده سعادت است؛ از ‌آنجایی ‌که درک این جایگاه و روی آوردن به آن، مستلزم آگاهی و کسب شناختی دقیق از فضایل مرتبط با قناعت و تبیین آثار آن است، پژوهش حاضر با مبنا قراردادن متون دینی و به‌کارگیری روش تحلیل محتوا، بررسی پیوند میان قناعت با دیگر فضایل اخلاقی و تبیین آثار و پیامدهای حاصل از آن را هدف خود قرار داده و از شرایط قناعت‌پیشگی نیز به منزله پیش‌درآمدی جهت ورود به این بحث، سخن به میان ‌آورده است. بر اساس یافته‌های پژوهش، عزم، برخورداری از یقین و پذیرش سختی‌ها از مهم‌ترین ملزومات و شرایط قناعت‌پیشگی است. در رابطه با پیوند قناعت با دیگر فضایل نیز، نتایج پژوهش با ذکر شواهدی، بیانگر ارتباط قناعت با فضایل اخلاقی‌ای، چون زهد، شکر، صبر، توکل و رضا و تسلیم است؛ همچنین در این پژوهش، مهم‌ترین پیامدهای قناعت‌پیشگی در ذیل هشت عنوان مطرح شده است.
تأثیرپذیری سبک زندگی از تربیت و باورهای اسلامی با رویکرد جامعه‌شناختی

تأثیرپذیری سبک زندگی از تربیت و باورهای اسلامی با رویکرد جامعه‌شناختی

نوشتار حاضر به تأثیر‌پذیری سبک‌زندگی از تربیت و باورهای‌دینی می‌پردازد و بر رعایت رویکرد درون‌دینی و ارائه راهکارهای عملی و دینی تأکید دارد. پژوهش پیش‌رو، کیفی بوده و به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده ‌است. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفته و همچنین از منابع دیداری و شنیداری و وب‌گاه‌های مرتبط با این حوزه استفاده شده است.
مبانی انسان‌شناختی تربیت اخلاقی از دیدگاه ملا مهدی نراقی (قدس سره)

مبانی انسان‌شناختی تربیت اخلاقی از دیدگاه ملا مهدی نراقی (قدس سره)

تربيت اخلاقي فرآيند زمينه‌سازي و به‌كارگيري شيوه‌هايي براي شكوفا‌سازي، تقويت و ايجاد رفتارهاي اخلاقي و اصلاح آداب ضد اخلاقي در انسان است. هدف پژوهش حاضر، بررسی مبانی انسان‌شناختی تربیت اخلاقی از دیدگاه ملا مهدی نراقی (قدس سره) است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است. نتایج بررسی آراء تربیتی علامه نراقی (قدس سره) بیانگر آن است که اساسی‌ترین مسئله در تربیت اخلاقی آدمی، شناخت مبانی انسان‌شناختی است؛ با معرفت به این مبانی است که می‌توان اهداف تربیتی را شناسایی کرد؛ اصول و بایدونبایدهای کلی تربیت را کشف نمود و مسیر تربیت اخلاقی را در جهت نیل به سعادت و حیات طیبه‌ای که سرشار از شفقت، مودت و آرامش روانی است، هموار ساخت.
تحلیل تبارشناختی از سیر تحول گفتمان‌های تربیتی

تحلیل تبارشناختی از سیر تحول گفتمان‌های تربیتی

حاصل پژوهش حاضر، تاکید بر این نکته است که مبتنی بر نوع نگاه تبارشناسانه فوکو در طول زمان در نظام‌های تربیتی نیز همچون سایر بخش‌های جامعه، سبک‌های خشن مجازات و تنبیه به مرور زمان جای خود را به اشکال بسیار نرم سازمان‌یافته نظارت و کنترل داده‌اند

پر بازدیدترین ها

درباره نیک پنداری

درباره نیک پنداری

آداب و فواید خموشی

آداب و فواید خموشی

درباره صلح و مدارا

درباره صلح و مدارا

درباره بخشش

درباره بخشش

درباره ذکر

درباره ذکر

Powered by TayaCMS