تأثیر بازی رایانه‌ای بر دانش آموزان

تأثیر بازی رایانه‌ای بر دانش آموزان

تأثیر بازی رایانه‌ای بر دانش آموزان – پدیده‌ی جدید دانش بشری که تقریباً در همه ی شئون زندگی انسان راه یافته است. همچون دیگر ساخته‌های دست بشر دو رو دارد که یکروی آن استفاده صحیح در کارها و کمک به رشد و سعادت بشر است و روی دیگر آن استفاده غلط است که معمولاً جز در موارد علمی و شغلی از آن استفاده می‌شود. آنچه بیشتر کودکان و نوجوانان را شیفته خود می‌کند، بازی‌های رایانه‌ای است. پیشرفت کیفیتی این بازی‌ها به فاصله‌ی کوتاهی در ایران رواج یافته و بازار اسباب‌بازی و لوازم سمعی و بصری را به تسخیر خود درآورده است.

این بازی‌ها که دارای تصاویر دوبعدی است تا ۵۰ درصد با تصاویر واقعی انطباق دارد و همچنین دارای موسیقی متن هستند. چیزی که اخیراً بر تعداد طرفداران این بازی‌ها افزوده، قیمت مناسب آنها برای مصرف‌کننده است. علاوه بر این چون کودک و نوجوان خود اجرا کننده و در بطن بازی است و همراه با سایر شخصیّت‌های بازی درگیر ماجراهایی می‌شود که طراح بازی برای او تدارک دیده است، برای او بسیار جذاب است.این بازی‌ها با استفاده از تصاویر پرتحرک و صداهای مهیج، دنیایی از هیجان را به این انسان‌ها تشنه جنب‌وجوش ارزانی می‌کند و همین جذبه، روح و جسم آنان را مطیع خود می‌سازد و به عالمی از تخیلات می‌برد که خود را محور و قهرمان اصلی ماجرا می‌پندارند.

محاسن بازی‌های رایانه‌ای

  • یادگیری را آسان و توجه بچه‌ها را جلب می‌کند.
  • با رایانه هرچند بار که بخواهند، می‌توانند موضوعی را ببینند و مرور کنند.
  • برنامه‌های بسیار متنوعی هستند که به کودکان امکان می‌دهد تا نقاشی‌ها یا داستان‌هایی را خلق کنند و یا بازی‌هایی هستند که کودکان را به تاریخ یا جغرافیا علاقه‌مند‌می کند.
  • برنامه آموزشی به کودکان کمک می‌کند تا مهارت‌هایی را تمرین کنند.
  • کودک بدون کثیف کردن لباس‌ها و اطراف می‌تواند به‌راحتی نقاشی بکشد و رنگ‌ها را عوض کند. مثلاً اگر از رنگ سبز لباس نقاشی‌اش خوشش نیامد آن را قرمز می‌کند، رنگ قرمز رضایت او را فراهم نکرد رنگ آبی و …
  • مفاهیم و مبانی ریاضیات را با کمک شکل‌های کودکانه به کودک آموزش می‌دهد.
  • به عقیده‌ی بعضی از پزشکان، بازی‌های رایانه‌ای به کودکان کمک می‌کند که به داروهای مسکن کمتر احتیاج پیدا کنند. بازی‌های رایانه‌ای بچه‌ها را وارد دنیایی می‌کند که کنترلش در دست آن‌هاست و به همین دلیل آن‌ها از این بازی لذت می‌برند.
  • باعث هماهنگی چشم و دست و پرورش عضلات ظریف کودک می‌شود.
  • وسیله‌ی کمک‌آموزشی برای معلولین و پر کردن اوقات فراغت آنان است.

معایب بازی‌های رایانه

الف) آسیب‌های جسمانی

چشمان فرد به دلیل خیره شدن مداوم به صفحه‌ی نمایش رایانه، به‌شدت تحت‌فشار نور قرار می‌گیرد و دچار عوارض می‌گردد. مشاهدات نشان داده است که نوجوانان چنان غرق بازی می‌شوند که توجه نمی‌کنند تا چه حد ازلحاظ بینایی و ذهنی بر خود فشار می‌آورند. به دلیل این‌که کودک در یک وضعیت ثابت تا ساعت‌ها می‌نشیند، ستون فقرات و استخوان‌بندی او دچار مشکل می‌شود. همچنین احساس سوزش و سفت شدن گردن، کتف‌ها و مچ دست از دیگر عوارض کار نسبتاً ثابت و طولانی‌مدت با رایانه است. پوست فرد در معرض مداوم اشعه‌ای قرار می‌گیرد که از صفحه رایانه پخش می‌شود. ایجاد تهوع و سرگیجه خصوصاً در کودکان و نوجوانانی که زمینه صرع‌دارند، از دیگر عوارض بازی‌های رایانه‌ای است .

ب) آسیب‌های روانی – تربیتی

۱- تقویت حس پرخاشگری

مهم‌ترین مشخصه بازی‌های رایانه‌ای حالت جنگی اکثر آن‌هاست و این‌که فرد باید برای رسیدن به مرحله‌ی بعدی بازی با نیروهای به‌اصطلاح دشمن بجنگد، استمرار چنین بازی‌هایی کودک را پرخاشگر و ستیزه‌جو بار می‌آورد.

«خشونت» مهم‌ترین محرکه‌ای است که در طراحی جدیدترین و جذاب‌ترین بازی‌های کامپیوتری به حد افراط از آن استفاده می‌شود، چهره‌های معروف هالیوود که در فرهنگ ما انسان‌های ضد ارزش و غیراخلاقی هستند، در این بازی‌ها به‌صورت قهرمان‌های شکست‌ناپذیر جلوه‌نمایی می‌کنند.

۲- انزواطلبی

کودکانی که به‌طور مداوم با این بازی‌ها درگیرند، درون‌گرا می‌شوند، در جامعه منزوی و در برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران ناتوان می‌گردند. روحیه‌ی انزواطلبی باعث می‌شود که کودک از گروه همسالان جدا شود که این خود سرآغازی برای بروز ناهنجاری‌های دیگراست.

مادری می‌گوید: فرزندم به بازی‌های رایانه‌ای معتاد شده است. او هرروز خود را به صفحه‌ی تلویزیون می‌رساند و از دنیای بیرون به‌کلی بی‌خبر است. حتی متوجه رفت‌وآمد میهمانان نمی‌شود و همیشه بعد از دست کشیدن از این برنامه با سردرد و کسالت مواجه می‌شود.

ج) تنبل شدن ذهن

در این بازی‌ها به دلیل این‌که کودک و نوجوان با ساختنی‌ها و برنامه‌های دیگران به بازی می‌پردازد و کمتر قدرت دخل و تصرف در آن‌ها پیدا می‌کند. اعتمادبه‌نفس او در برابر ساختنی‌ها و پیشرفت دیگران متزلزل می‌شود.

د) تأثیر منفی در روابط خانوادگی

با توجه به این‌که زندگی در کشور ما نیز به‌طرف ماشینی شدن پیش می‌رود و در بعضی خانواده‌ها زن و مرد شاغل هستند و یا بعضی از مردان بیش از یک شغل دارند، خودبه‌خود روابط عاطفی و در کنار هم بودن خانواده کمتر شده، و عده زیادی از این وضع و وجود تلویزیون به‌عنوان جعبه‌ی جادویی که باعث سرد شدن روابط خانوادگی شده ناراضی هستند و حالا نیز جعبه‌ی جادویی دیگری یا جاذبه‌ی سحرآمیزتری به نام رایانه اضافه بر این وضعیت شده و مشکلات را دوچندان کرده است.

و) افت تحصیلی

به دلیل جاذبه‌ی مسحورکننده‌ای که این بازی‌ها دارد، بچه‌ها وقت و انرژی زیادی را صرف بازی با آن می‌کنند، حتی بعضی از کودکان صبح، زودتر از وقت معمول بیدار می‌شوند تا قبل از مدرسه کمی بازی کنند و وقت‌های تلف‌شده را هم بدین‌صورت جبران می‌کنند یکی از والدین اظهار می‌دارد که در سال گذشته پسرم بهترین نمرات را داشت امّا از وقتی‌که رایانه برایش خریده‌ایم روزی ۲ الی ۳ ساعت وقت خود را صرف بازی می‌کند و ازلحاظ تحصیلی افت پیداکرده است.

راهکارها

  1. اگر چنانچه قرار است از بازی‌های کامپیوتری استفاده کنید. بهتر است بازی‌های تصویری خلاق که کودکان باید به‌وسیله‌ی آن‌ها، معماهایی را حل کنند، بیش از بازی‌های دیگر موردتوجه قرار دهید.
  2. بازی دسته‌جمعی کودکان، با ابزارهای تصویری کمتر مسئله‌ساز است. این اسباب‌بازی‌ها، زمانی مخرب خواهد بود که کودک به‌تنهایی برای ساعات طولانی، غرق بازی شود.
  3. والدین وقت بیشتری را به کودک و نوجوان خویش اختصاص بدهند. هرقدر وقت گذاری و ارتباط صحیح بین والدین و فرزندان بیشتر باشد. زمینه چنین بازی‌هایی کمتر فراهم می‌شود.
  4. بهتر است که والدین همراه فرزندان خود به کوهستان، باشگاه‌ها و میدان‌ها ورزشی بروند و به کارهای موردعلاقه آن‌ها بپردازند تا انرژی عصبی و روانی آنان تخلیه‌شده و توجهشان از بازی‌های رایانه‌ای منحرف شود.
  5. به فرزندتان اجازه ندهید در فاصله‌ی نزدیکی از صفحه رایانه بنشیند.
  6. از رایانه‌های با صفحه کوچک استفاده کنید.
  7. نور صفحه تلویزیون را کم کنید.
  8. ضروری است بچه‌ها به‌طور مرتب بین دو نوبت بازی استراحت کنند.
  9. چشم‌ها باید مسلط به صفحه رایانه باشد.
  10. روشنایی اتاق به نحوی تنظیم شود که زنندگی نور به حداقل برسد.
  11. بهتر است والدین با کودکان صحبت کنند که فقط روزهای تعطیلی مجاز به استفاده از این بازی‌ها هستند.
  12. با استدلال و منطق آسیب‌هایی را که کامپیوتر به کودکان وارد می‌آورد، متذکر شوید.

جمع‌بندی

مخرب‌ترین بازی‌های تصویری بازی‌هایی هستند که تصاویر آن‌ها به‌طور مکرر بر صفحه ظاهر می‌شوند و کودک باید به تمام تصاویری که از برابر چشم وی می‌گذرند شلیک کند. لذا توصیه می‌شود ازاین‌گونه بازی‌ها کمتر در دسترس کودک قرار گیرد.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

پر بازدیدترین ها

تربيت ديني چيست؟

تربيت ديني چيست؟

آسیب شناسی فضای مجازی و خانواده؛ تهدیدها و چالش‌ها

آسیب شناسی فضای مجازی و خانواده؛ تهدیدها و چالش‌ها

در این پژوهش نگارندگان به بررسی مهمترین آسیب های فضای مجازی و تأثیرات آن بر خانواده ها پرداخته و راهكارهايي جهت مقابله و كاهش تهديدات اينترنتي در ابعاد اجتماعی، فرهنگي، آموزشی و ... ارايه می شود...
معرفی کتاب تربیت دینی فرزندان

معرفی کتاب تربیت دینی فرزندان

نویسنده در بخشی از مقدمه کتاب به دغدغه اصلی خود برای نگارش این کتاب اشاره می‌کند و می‌گوید: «فرزندان چه جایگاهی در زندگی ما دارند؟ تابه‌حال برای فرزندان خود چه کرده‌ایم؟ برای تربیت صحیح آن‌ها چقدر کوشیده ایم؟ برای برطرف کردن مشکلات روحی و روانی آن‌ها چند کتاب مطالعه و با چند نفر متخصص مشاوره کرده ایم؟
خانواده از منظر پیامبر اسلام (ص)

خانواده از منظر پیامبر اسلام (ص)

رهنمودهای اخلاقی پیامبر اعظم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله درباره خانواده
یک آسیب‌دیده فرقه عرفان حلقه

یک آسیب‌دیده فرقه عرفان حلقه

فرقه حلقه که این روزها سرکرده آن در زندان به سر می برد، همچنان قربانی می گیرد. متاسفانه این فرقه که در قالب عرفان خود را معرفی کرده و حدود دو دهه است که در ایران فعالیت می کند علی رغم ممنوعیت برگزاری کلاس، همچنان به رهبری مسترهای دست پرورده ...
Powered by TayaCMS