آداب و فواید ذکر

آداب و فواید ذکر

قال الصادق (علیه السلام): من کان ذاکراً الله تعالی علی الحقیقة فهو مطیعٌ و من کان غافلاً عنه فهو عاصٍ و الطّاعة علامة الهدایة و المعصیة علامة الضلالة و اصلهما من الذکر و الغفلة. فاجعل قلبک قبلة للسانک لاتحرّکه الّا باشارة القلب و موافقة العقل و رِضَی الایمان فانّ الله تعالی عالم بسرّک و جهرک [و هو عالم بما فی الصّدور فضلاً عن غیره] و کن کالنّازع روحَه او کالواقف فی العرض الاکبر غیر شاغلٍ نفسَک عمّا عناک ممّا کلّفک به ربّک فی امره و نهیه و وعده و وعیده و لاتشغلها بدون ما کلّف به ربّک و اغسل قلبک بماء الحزن [و الخوف] واجعل ذکر الله تعالی من اجل ذکره ایّاک فانّه ذکرک و هو غنیّ عنک. فذکره لک اجلّ و اشهی و اتمّ من ذکرک له و اسبق و معرفتک بذکره لک تورثک الخضوع و الاستحیاء و الانکسار و یتولّد من ذلک رؤیة کرمه و فضله السّابق و تصغر عند ذلک طاعاتِک و ان کَثُرت فی جنب مننه و تخلص لوجهه؛ و رؤیتک ذکرک له، تورثک الرّیاء و العجب و السّفه و الغلظة فی خلقه و استکثار الطّاعة و نسیان فضله و کرمه و لاتزداد بذلک من الله الّا بعداً و لاتستجلب به علی مضیّ الایّام الّا وحشة؛ و الذّکر ذکران: ذکر خالص بموافقة القلب و ذکر صادق لک بنفی ذکر غیره کما قال رسول‌اللَّه(صلی الله علیه و آله): اَنا لااحصی ثناء علیک، انت کما اَثنَیتَ علی نفسک. فرسول‌اللَّه (صلی الله علیه و آله) لم‌یجعل لذکر الله تعالی مقداراً عند علمه بحقیقة سابقة ذکراللَّه عزّوجلّ له من قبل ذکره له، فمن دونه اولی. فمن اراد ان یَذکُر اللهَ تعالی فلیعلم انّه ما لم‌یذکر الله العبد بالتّوفیق لذکره لایقدر العبد علی ذکره.

امام‌صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که به‌حقیقت، مشغول یاد خدای تعالی باشد، فرمان‌بُردار است و کسی که از او غافل باشد، نافرمان. طاعت، نشان هدایت است و معصیت، نشان گمراهی. ریشة این دو، به یاد خدابودن و غفلت از اوست؛ پس قلب خویش را قبله زبانت قرار ده آن‌گونه که هیچ حرکت و جنبشی نکند جز با فرمان قلب و موافقت عقل و رضای ایمان زیرا خدای تعالی به نهان و آشکار تو و آنچه در سینه‌ها می‌گذرد آگاه است، چه رسد به کارهای آشکار بندگان. چنان باش که گویی روحت از بدنت جدا شده و در عرصة محشر بازخواست شده‌ای. از هرچه که خدایت با امر و نهی و وعد و وعیدش، تو را مکلف کرده غافل مباش و خود را به غیر آن مشغول مکن. قلب خویش را با آب اندوه و ترس شست‌وشو بده و خدای تعالی را به‌پاس یادکردن او از تو، که نه از سر نیاز به توست، یاد کن. ذکر و یاد او از تو، بسی باشکوه‌تر، خوش‌تر، والاتر، کامل‌تر و دیرینه‌تر از ذکر و یاد تو از اوست و پیش از آنکه تو یادش کنی، او به یاد تو بوده است. حال که دریافتی که خداوند از تو غافل نیست، خضوع، حیا و شکستگی، برایت به ارمغان می‌آورد و از همین‌جا، کرم و فضل ازلی‌اش پدیدار می‌شود و عبادت و طاعتت نزد تو، اگرچه بسیار باشد، در مقایسه با منّت و لطف او، کم و اندک می‌نماید و در این صورت، عبادتت در پیشگاهش خالص می‌گردد. هرگاه از نعمت‌های خداوند غفلت‌ ورزی و عمل خویش را بزرگ‌پنداری، ریا، خودپسندی، سفاهت و بدبینی به خلق، و نیز فراموش‌کردن فضل و کرم او بر تو عارض می‌شود که جز دوری از خدا حاصلی نباشد و جز بیگانگی با او ثمری ندهد. ذکر دو نوع است: ذکر خالص که قلب با آن همراهی کند و ذکر صادق که خدا را با آن صفاتی که می‌خواند، پذیرفته باشد؛ چنان‌که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) [به خداوند] عرضه داشت: ستایش و ثنای تو را آن‌گونه‌ که خود، ثنای خویش گفته‌ای، نتوانم به بیان و شمارش آورم. پس [با این وصف]، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برای ذکر خدای تعالی، در علم و آگاهی خود مقداری معیّن را تعیین نفرمود که در برابر ذکر خداوند - عزّ و جلّ - از خویش، بتواند قرار بگیرد؛ بنابراین، کسان دیگر که مقامشان از پیامبر (صلی الله علیه و آله) پایین‌تر است، سزاوارتر به اقرار به عجز می‌باشند. پس هر کس بخواهد ذاکر خدا باشد باید بداند تا زمانی که خداوند به بنده توفیق ذکر ندهد، آن بنده، توان ذکرگفتن و به یاد او بودن را ندارد.

 

برگرفته از مصباح الشریعه

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

 

جدیدترین ها در این موضوع

آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)

آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)

بسیاری از مفسران شیعه و سنی در تفسیر آیه «وَ وَجَدَكَ عائِلاً فَأَغنى»، تصریح کرده اند بی نیازی رسول خدا (صلی الله علیه وآله) به واسطه اموالی بوده است که حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها)، مجاهدانه و مخلصانه آن اموال را به پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله)، تقدیم فرمود. از این رو می توان آیه مذکور را در واقع، قطره ای از دریای فضائل بی نظیر حضرت ام المومنین خدیجه (سلام الله علیها) تلقی کرد.
پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

سالیان متمادی است که مولوی محمدعثمان قلندرزهی، امام جمعه مسجد جامع الخلیل خاش، در خطبه‌های نماز جمعه یا در درس تفسیر خود یا در سخنرانی‌های خود که غالب آن‌ها در کانال رسمی دفتر او به‌صورت کلیپ یا صوت یا متن منعکس شده است، مباحثی در میان سخنرانی‌های خود مطرح می‌کند که پیامد آن چیزی جز تکفیر مسلمانان و مشرک دانستن آن‌ها و ترویج عقیده وهابیت تکفیری نیست.
دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

دوستی با مؤمنان و دشمنی با دشمنان

این نوشتار قصد دارد بخشی از آیه ۲۹ سوره «فتح» را که درباره ویژگی های ممتاز رسول الله له و یاران واقعی ایشان نازل شده است تبیین کند
مجاهدان متحد، محبوبان خدا

مجاهدان متحد، محبوبان خدا

وحدت مجاهدان در راه خدا از دیدگاه آیات و روایات اهمیت بسزایی در اسلام دارد. وجود اختلاف ها و نزاع ها میان مجاهدان و جبهه مقاومت یکی از ترفندهای دشمنان اسلام است
مسئله فلسطين از دیدگاه مقام معظم رهبری

مسئله فلسطين از دیدگاه مقام معظم رهبری

امروزه مسئله فلسطین، مسئله اول جهان اسلام و بشر است که در کانون تحولات جدید قرار دارد؛ تحولاتی که آمریکا و صهیونیستها در تلاش برای تغییر تاریخ و رقم زدن وقایع عظیم هستند. آغاز این تحولات به عملیات طوفان الاقصی در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵) مهر ماه ١٤٠٢) بر می گردد؛ زمانی که جنبش حماس حمله های خود به پایگاههای اسرائیلی را آغاز کرد.

پر بازدیدترین ها

بررسی مبانی قرآنی و روایی حمایت از مظلومان

بررسی مبانی قرآنی و روایی حمایت از مظلومان

ملاحظه تأکید سنت و روایات متعدد در باب حمایت از مظلومان، از خداوند متعال، پیامبر (صلی الله علیه وآله)، اهل بیت (علیهم السلام) و فقهای شیعه، نشان از اهمیت این مساله در منظومه اسلام و یکی از مسائل پر اهمیت در دین اسلام شمرده می شود. طبق مبانی قرانی و روایی اسلام همه مظلومان جهان، مورد حمایت هستند. دین، مذهب، رنگ، نژاد، جغرافیا، جنست و مانند آنها موجب ترک حمایت و دفاع از مظلومان نمی گردد. از آنجایی که برای برخی، شبهه و سوال است که چه نیازی به حمایت مستضعفین عالم است؟ و به چه دلیل نظام اسلامی به دیگر ملت های مستضعف در مقابل مستکبران حمایت می کند؟ لذا در این نوشتار بررسی می شود آیا حمایت از مظلومان طبق مبانی آیات و روایات است یا نه؟ با تحقیقاتی که انجام شده بدست می آید: آیات و روایات متعددی از اهل بیت (علیهم السلام) دلالت بر حمایت از مستضعفین و مظلومان جهان، دارد تا جایی که بسیاری از فقهای شیعه حمایت از مظلومان را در مقابل ظالم واجب شمردند.
نشانه‌هاي ظهور حضرت مهدی علیه السلام در صحاح سته

نشانه‌هاي ظهور حضرت مهدی علیه السلام در صحاح سته

در صحاح سته از مهمترین منابع روایی اهل سنت بشمار می رود، در خصوص نشانه های ظهور حضرت مهدی علیه السلام، روایات فراوانی از پیامبر صلی الله علیه وآله و صحابه نقل شده است. هر چند در بین اهل سنت از آن به اشراط الساعه (نشانه های آخر الزمان) از آن یاد می شود ولی این منافاتی با نشانه های ظهور حضرت مهدی علیه السلام ندارد و گاها یکی می باشد زیرا بیشتر این روایات در خصوص مباحث مربوط به حضرت مهدی علیه السلام نقل شده است. این چیزی است که بزرگان اهل سنت نیز به آن اشاره کرده اند. از جمله نشانه های ظهور، پر شدن زمین از ظلم و جور و فتنه و کشتار می باشد. که در روایات زیاد به آن در صحاح سته اشاره شده است. همچنین خروج سفیانی و خسف بیداء می باشد که از نشانه های قبل از ظهور حضرت مهدی علیه السلام ذکر شده است.
پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

پاسخ به سخنان خلاف اسلام مولوی محمد عثمان قلندرزهی امام جمعه مسجد الخلیل خاش

سالیان متمادی است که مولوی محمدعثمان قلندرزهی، امام جمعه مسجد جامع الخلیل خاش، در خطبه‌های نماز جمعه یا در درس تفسیر خود یا در سخنرانی‌های خود که غالب آن‌ها در کانال رسمی دفتر او به‌صورت کلیپ یا صوت یا متن منعکس شده است، مباحثی در میان سخنرانی‌های خود مطرح می‌کند که پیامد آن چیزی جز تکفیر مسلمانان و مشرک دانستن آن‌ها و ترویج عقیده وهابیت تکفیری نیست.
بررسی مفاهیم مشترک احادیث شیعه و سنی در مقوله استکبارستیزی

بررسی مفاهیم مشترک احادیث شیعه و سنی در مقوله استکبارستیزی

ملاحظه تأکید سنت و روایات متعدد در مقوله استکبار ستیزی و ظلم ستیزی، از پیامبر (صلی الله علیه وآله)، اهل بیت (علیهم السلام)، نشان از اهمیت این مساله در منظومه اسلام و یکی از مسائل پر اهمیت در دین اسلام شمرده می شود. طبق مبانی قرانی و روایی اسلام همه مسلمانان باید استکبار ستیزی و ظلم ستیزی و حمایت از مظلومان را جزو برنامه خودشان قرار بدهند. از آنجایی که برای برخی، شبهه و سوال است که چرا باید از مستکبرین عالم بیزاری جست و در مقابل آنها باید قیام شود؟ و به چه دلیل نظام اسلامی باید در مقابل مستکبرین و زورگویان بایستد و از ملت های مستضعف در مقابل مستکبران حمایت کند؟ لذا در این جستار بررسی می شود آیا احادیث شیعه واهل سنت دلالت بر استکبار ستیزی و ظلم ستیزی دارد یا نه؟ با تحقیقاتی که انجام شده بدست می آید: روایات متعددی از رسول الله (صلی الله علیه وآله) و اهل بیت (علیهم السلام) در منابع شیع و اهل سنت وارد شده است که مسلمانان باید در مقابل ظالم و مستکبر سکوت نکنند و به آنها کمک داده نشود و اسلام بر هر آیین و مکتبی برتری دارد.
بررسی تولد امام علی (علیه السلام) در کعبه از نگاه علمای شیعه و اهل سنت

بررسی تولد امام علی (علیه السلام) در کعبه از نگاه علمای شیعه و اهل سنت

یکی از شبهاتی که امروزه وهابی ها مطرح می کنند این است که امام علی (علیه السلام) در کعبه متولد نشده است و این تولد امام (علیه السلام) در کعبه فضیلتی برای امام (علیه السلام) شمرده نمی شود در حالی که با مراجعه با کتب علمای شیعه و اهل سنت دانسته می شود که علمای شیعه و بسیاری از علمای اهل سنت قائل هستند که امام علی (علیه السلام) در کعبه متولد شده است و این جزو مناقب و فضائل حضرت (علیه السلام) شمرده می شود. از باب نمونه به چند مورد از اقوال کلام علمای شیعه و اهل سنت اشاره می گردد.
Powered by TayaCMS