سر مقاله

سر مقاله

مصطفی رضائی

انسان، از بدو تولد تا بلوغ جسمی و روحی خود پیوسته منش‎ها و الگو‎های منحصر به فرد خویش را به کار می‎بندد، برخی از این اعمال در نتیجه تأثیر رفتاری و ژنتیکی والدین او است و بعضی نیز برگرفته از پیوند او با محیط زندگی، اجتماع و منزلت فردی و جمعی او است. در این میان انسان که فطرتاً قدرت اختیار در او نهادینه شده، همیشه سعی در ارتقا، پیشرفت و تکامل دارد و این تکامل را در نوع پوشش، نحوه مصرف، نوع تکلّم، آداب معاشرت، تغذیه، تعاملات جمعی - هر چه که شکل و قالب یک زندگی متمدنانه از منظر فردیش تشکیل دهد – و...، دنبال می‎کند؛ همین امر موجب شد تا این‌گونه از منش‎ها جایگاه و خاستگاه خود را در مطالعات فرهنگی، جامعه‎شناسی و روان‎شناسی به خوبی نمایان سازد.

همه‏ی نظام‏های اجتماعی جهان به این درک و فهم دست یافته‏اند که مهم‏ترین راه نگه‏داشت و پویایی اجتماعی مورد نظرشان، از مسیر انسجام ملّی و همبستگی در سبک زندگی می‏گذرد؛ از این‎رو کارشناسان این حوزه با توجه به اهداف معین خود پایش سبک زندگی را مطرح کرده و درصدد رفع متغیرهای سبک زندگی از یک‎سو و هویت‌یابی افراد در جایگاه حقیقی و حقوقی خود از سوی دیگر، مبادرت ورزیدند تا در نتیجه این فرایند با قالبی متقن بارگذاری و از این طریق اعضا را در دست‏یابی به اهدافشان یاری نمایند.

در یک تعریف جامع، سبک زندگی را به مجموعه‎ای از الگوها، تعامل‎ها، نگرش‎ها و رفتارهای جمعی و فردی اشخاص در حوزه روابط محلی، منطقه‎ای و بین‎المللی توصیف و تعریف می‎کنند؛ هرچند قیود استفاده شده نزد صاحب‎نظران متغیر بیان شده است. تعریف مذکور با رویکرد دینی مؤلفه‌ای مازاد بر این قیود را در بر دارد و آن قید ترجیح در اعمال با بینش دینی است؛ بنابراین سبک زندگی دینی دو ویژگی اصلی دارد: نخست داشتن الگو و سبک؛ دوم اینکه در کنش‎ها نوعی ترجیح وجود دارد؛ به عبارتی، مردم بسیاری از رفتار‎ها را برحسب اجبار یا عادت انجام می‎دهند، اما بخشی از رفتار‎هایشان از سر انتخاب و ترجیح است. این انتخاب‎ها به باورها و سلیقه‎های افراد برمی‌گردد و درنتیجه باهم متناسب و مرتبط هستند این مناسبات یا الگو‎مندی همان سبک زندگی است؛ از این‌رو «سبک‎ زندگی دینی» سبکی است که الگو‎های مطرح در آن از ترجیحات دینی یا مبتنی بر مبانی دینی پدید آمده است.

دین جهان‎شمولی خود را با دو اصل کلیّت و دوام، -یعنی همگانی و همیشگی بودن- و کیفیت تعامل صحیح بشر با یکدیگر و نیز با زمان، زمین و سپهر را به‌خوبی بیان کرده است. آنچه دين حق بيان مي‏دارد، شامل خطوط کلی زندگي و زيربناهاي حيات انسان است؛ محورهاي اصلي دین بر اساس رابطه خاص انسان با جهان استوار است؛ رابطه‏اي كه در هيچ سرزميني با سرزمين ديگر متفاوت نيست؛ بنابراین آنچه از حضرت ختمی نبوت 9رسیده است که برای تمامی لوازم منزل خود شناسنامه ویژه و نام مخصوص قرار می‎داد از همین بینش دینی آن حضرت بود؛ پیام سبک زندگی دینی تنها گشودن راه زندگی متمدنانه و متدینانه بشر نیست، بلکه بازکردن راز مهرشده کیفیت زندگی هر چیزی است که از هستی سهمی دارد. از این‌رو، جامعیت دین در تمامی امور سبب شده تا آن را محور قرارداده و حول آن مسائل مرتبط با امور فردی و اجتماعی را استخراج کرده و به صورت مدون در اختیار همگان قرار دهیم. دو اصل کلی در کلام رهبری مبین مسائل یاد شده است: «نظام اسلامى‌اى كه امام در اين كشور تشكيل داد و به وجود آورد، عبارت از اين است كه شكل زندگى اين ملت، قالب و معناى اسلامى پيدا كند و جهت‌گیری در آن اسلامى باشد. اين نظام اسلامى داراى يك ماده اصلى بنام «ايمان به خدا و غيب» و نيز داراى يك قالب و صورت به‌نام «شريعت اسلامى» است. چنين نظامى كه با مايه ايمان و با صورت و قالب مقررات و شريعت اسلامى است، يك نظامِ اختصاصىِ استثنايىِ ناشناخته براى بشر مادّى است، اما این نظام توسط مسلمانانى که با اسلام و قرآن آشنا هستند، شناخته شده است و جز در صدر اسلام، در طول تاريخ وجود نداشته است و امروز هم جز در ايران اسلامى در هيچ جاى جهان وجود ندارد.»

فصلنامه علمی - تخصصی «سبک زندگی دینی» با محور قراردادن مبانی دینی در نظر دارد تا به نحو کاربردی آموزه‌های اسلامی را در زندگی اجتماعی – فردی اشخاص ارائه داده و برای نهادینه‌سازی آن گام بردارد؛ همچنین با تعیین موضوعات مورد نیاز جامعه به صورت مشخص مانند: مقوله ازدواج، فرزندآوری، شبکه‏های اجتماعی و ...، از منظر دین مبین اسلام در شمارگان مشخص، پیش‏روی خود قرار داده است؛ از این‎رو، به هر مسئله بنیادی و کاربردی که در راستای تحقق هدف مذکور بوده، اهتمام ویژه دارد و خواستار همکاری اندیشوران و محققان در حوزه امور دینی است.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

تربیت دینی، تربیت زمینه ساز، تربیت سکولار

تربیت دینی، تربیت زمینه ساز، تربیت سکولار

در این نوشتار، مفاهیم به ریشه های تاریخی و مراقبت به این تربیت دینی به عنوان تربیتی میشه باز برای در دست یابی به ایمان و ثمرات آن، و مقایسه این نوع تربیت یا آموزه های بسیکولار برای شناخت بهتر چالش عليا و آسيب ها بررسی می شود.
خاستگاه تربیتی مدارا در قرآن کریم و سیره معصومین علیهم السلام

خاستگاه تربیتی مدارا در قرآن کریم و سیره معصومین علیهم السلام

مدارا از اصول اساسی زندگی اجتماعی است که در آموزه های قرآنی و حدیثی توجه ویژه به آن شده است.پرداختن به این اصل اساسی در دنیای کنونی که سازوکارهای مدرن امواج گستر، حصارهای جغرافیایی، عقیدتی، فرهنگی و ... را فرو ریخته است. اهمیت آن را دو چندان پیدا می کند.
رابطه تعلیم و تربیت از منظر قرآن

رابطه تعلیم و تربیت از منظر قرآن

این نوشتار نسبت تعلیم و تربیت از منظر قرآن کریم را به کاوش نشسته است
تبیین وظایف و کارکردهای رسانه تلویزیون در تربیت دینی با توجه به ویژگی‌های فضای مجازی

تبیین وظایف و کارکردهای رسانه تلویزیون در تربیت دینی با توجه به ویژگی‌های فضای مجازی

تلویزیون به دلیل داشتن ابعاد بسیار پرنفوذ تصویری در الگوهای ارتباطی، جایگاه ویژه‌ای در دنیا دارد؛ همچنین نقش پررنگ فرهنگ شفاهی در زندگی مردم، جایگاه این رسانه را می‌تواند بیش از سایر رسانه‌ها قرار دهد؛ از این‌رو تعامل آن با نظام تربیتی، در جهت الگودهی رفتار اجتماعی و دینی و بهبود آن، می‌تواند بسیار مؤثر باشد. در مقاله ابتدا به بررسی نقش آموزشی و تربیتی تلویزیون در جامعه و به‌ویژه تأثیر آن در تربیت دینی کودکان پرداخته و در ادامه، نقش آن در بهبود رفتار دینی بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلویزیون ایران در سطح کلان با هدف انسان‌سازی و ایفای نقش مدرس‌های بزرگ تعریف شده است. معنای انسان‌سازی در این تعریف، ایجاد یا رشد انسان دینی است که نسبت به اعتقادات خودآگاهی کامل داشته و بدان‌ها عمل می‌کند. تلویزیون برای معتقدین به دین نوعی شور و آگاهی مذهبی ایجاد می‌کند.
Powered by TayaCMS