آسیب های تربیت دینی و ارائه راهکارهای مناسب از دیدگاه صاحبنظران با رویکرد برنامه ریزی درسی

آسیب های تربیت دینی و ارائه راهکارهای مناسب از دیدگاه صاحبنظران با رویکرد برنامه ریزی درسی

پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال بیست و چهارم، دوره جدید، شماره ۳۲، پاییز ۱۳۹۵: ۰۲-۳۱

آسیب های تربیت دینی و ارائه راهکارهای مناسب از دیدگاه صاحبنظران با رویکرد برنامه ریزی درسی

محمد رحمان پور * سید ابراهیم میرشاه جعفری * دریافت مقاله: ۹۴/۰۷/۰۸

پذیرش نهایی: ۹۵/۱۲/۰۹

چکیده

این پژوهش با هدف شناخت آسیب های تربیت دینی به منظور ارائه راهکارهای مناسب از دیدگاه صاحبنظران با محوریت برنامه ریزی درسی انجام شده است. پژوهش از نوع کیفی و روش گردآوری داده ها میدانی، از نوع کتابخانه ای و مصاحبه بود. در مرحله اول، آسیب های تربیت دینی در سه محور فرهنگی، آموزشی و مذهبی - ایدئولوژیکی از متون اسلامی استخراج، و با روش تحلیل محتوای اسنادی تحلیل شد. سپس با استفاده از مصاحبه، راهکارهای برونرفت از مسائل تربیت دینی از دیدگاه متخصصان مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری، صاحبنظران

حوزه تربیت دینی در آموزش و پرورش و آموزش عالی بود که با روش نمونه گیری هدفمند با ده نفر از آنان مصاحبه به عمل آمد. مصاحبه ها به صورت نیمه ساختار یافته تدوین شد و روایی محتوایی آن مورد تأیید چند صاحبنظر قرار گفت. نتایج حاکی است که برخوردهای تعصب آمیز و قشری گونه، کج فهمی ها، بدفهمی های دینی از سوی افراد و هم چنین ناکارآمدی نظامهای تربیت دینی مهمترین آسیب ها بود. راهکارهای این نوشتار نیز نشان داد که ترویج رویکرد عقل ورزی، دوری جستن از تعصبات و تمایلات فردی و جمعی، لزوم رعایت تفاوتهای فردی و استفاده از روشهای آموزشی مسئله - محور در برنامه ریزیهای درسی تربیت دینی، می تواند زمینه برونرفت از آسیب ها را فراهم سازد. کلیدواژه ها: آسیب های تربیت دینی، راهکارهای تربیت دینی، برنامه ریزی درسی، تربیت دینی و برنامه ریزی درسی.

mohammad_33564@yahoo.com

نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری دانشگاه اصفهان * استاد دانشگاه اصفهان

jafari@edu.ui.ac.ir

هاشمی

تبیین رویکردهای موجود درباره تربیت معنوی کودکان و نقد آنها با تأکید بر آموزه های اسلامی

معصومه کیانی دکتر محمود مهرمحمدی**

دکتر علیرضا صادق زاده قمصری **

دکتر محمود نوذری*

****

چکیده

هدف اصلی این مقاله، تبیین رویکردهای موجود در باره مفهوم تربیت معنوی کودکان و نقد آنها با تأکید بر آموزه های اسلامی است. در بخش نخست، تاریخچه تربیت معنوی کودکان به اختصار ارائه می شود؛ سپس با طرح سه جهان بینی عمده در باره نوع رابطه میان دین و معنویت، به تبيين تربیت معنوی کودکان با تأکید بر آراء اندیشمندان مذکور پرداخته می شود. جهان بینی های مذکور عبارت اند از: جهان بینی دینی، جهان بینی فارغ از دین و جهان بینی غیردینی (سکولار). با توجه به یافته های تحقیق می توان گفت در جهان بینی دینی، معنویت بر ارتباط شخصی با حقیقت و تبعیت از آن و تربیت معنوی کودکان، بر هدایت دانش آموز به سوی کسب دانش شخصی، پویا، آمیخته با عشق و خلاقیت تأکید می کند؛ در رویکرد فارغ از دین، معنویت یک سازه رشد شخصی و ناظر به نوعی سبک تفکر و مفروضاتی است که افراد برای توجیه رفتارشان دارند و تربیت معنوی کودکان، پرورش رویکردی شناختی نسبت به معانی فرهنگی را در کانون توجه قرار می دهد. در جهان بینی غیردینی، معنویت ناظر به درک احساسات زیباشناختی و ساخت معنا در ارتباط کودک با خود و محیط و تربیت معنوی نیز به فرآیند پرورش هویت از طریق معناسازی و روایت سازی کودک است. در بخش دوم مقاله، جهان بینی های فوق با تأکید بر آموزه های اسلامی نقد می شوند. برخی از مهم ترین نقدهای وارد بر این جهان بینی ها عبارت اند از: وجود ابهام در حقیقت، خطر پیروی از افراد به جای حقیقت، محدود ساختن تربیت معنوی به پرورش یک بعد و تغافل از سایر ابعاد، سطحی نگری درباره دین و... در پایان نیز کلیاتی درباره الگوی پیشنهادی خود با عنوان الگوی اسلامی تربیت معنوی کودکان مطرح می شود. روش انجام این تحقیق، سنتز پژوهی و کاوشگری فلسفی

انتقادی است. کلید واژگان: تربیت معنوی کودکان، نقد، الگوی اسلامی تربیت معنوی کودکان

Downloaded from gjoe.ir at 12:25 +0430 on Monday September 17th 2018

تاریخ دریافت: ۹۴/۲/۲۸

تاریخ پذیرش: ۹۴/۸/۳۰

دانشجوی دکتری فلسفه تربیت دانشگاه تربیت مدرس و استاد مطالعات برنامه ریزی درسی دانشگاه تربیت مدرس *** استادیار گروه فلسفه تربیتی دانشگاه تربیت مدرس

* استادیار گروه علوم تربیتی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم

kianymasumeh@yahoo.com mehrmohammadi_tmu@hotmail.com alireza_sadeqzadeh@yahoo.com mnowzari@rihu.ac.ir

* * * *

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

تربیت دینی، تربیت زمینه ساز، تربیت سکولار

تربیت دینی، تربیت زمینه ساز، تربیت سکولار

در این نوشتار، مفاهیم به ریشه های تاریخی و مراقبت به این تربیت دینی به عنوان تربیتی میشه باز برای در دست یابی به ایمان و ثمرات آن، و مقایسه این نوع تربیت یا آموزه های بسیکولار برای شناخت بهتر چالش عليا و آسيب ها بررسی می شود.
خاستگاه تربیتی مدارا در قرآن کریم و سیره معصومین علیهم السلام

خاستگاه تربیتی مدارا در قرآن کریم و سیره معصومین علیهم السلام

مدارا از اصول اساسی زندگی اجتماعی است که در آموزه های قرآنی و حدیثی توجه ویژه به آن شده است.پرداختن به این اصل اساسی در دنیای کنونی که سازوکارهای مدرن امواج گستر، حصارهای جغرافیایی، عقیدتی، فرهنگی و ... را فرو ریخته است. اهمیت آن را دو چندان پیدا می کند.
رابطه تعلیم و تربیت از منظر قرآن

رابطه تعلیم و تربیت از منظر قرآن

این نوشتار نسبت تعلیم و تربیت از منظر قرآن کریم را به کاوش نشسته است
Powered by TayaCMS