ضرورت نگاه تمدنی به مفهوم معنویت

ضرورت نگاه تمدنی به مفهوم معنویت

ضرورت نگاه تمدنی به مفهوم معنویت

عباس ایزدپناه احمد شاکرنژاد

چکیده مفهوم «معنویت» از مفاهیمی است که تعریف آن در آثاری که بدان پرداخته اند ابهام دارد و مسئله اصلی این مقاله آن است که چرا تعریف های ارائه شده از معنویت دارای ابهام است، چرا از هر رویکردی که به آن نگریسته شده معنای واژه نیز تفاوت یافته است؟ بنابر ادعای این مقاله دلیل ابهام مفهوم معنویت آن است که رویکردهای موجود در تعریف معنویت از داشتن نگاه تمدنی به معنویت غفلت کرده اند. در مقاله حاضر پس از تقسیم تعریف های معنویت به لغوی و رویکردی، تعریف های رویکردی معرفی می شوند و در ادامه نشان داده می شود که معنویت از منظر پارادایم های مختلف علوم اجتماعی و سنت های دانشگاهی چگونه نگریسته می شود. در نهایت پس از معرفی و نقد رویکردهای موجود، رویکرد تبارشناختی به معنویت معرفی می شود که بیش از دیگر رویکردها به وجوه تمدنی این پدیده توجه کرده است. ازین رو، معرفی ظرفیت های آن برای داشتن نگاه تمدنی به مفهوم معنویت سودمند است. در پایان برخی از ضعفها و کژتابی های این رویکرد نیز به اجمال مطرح می شوند .

ضرورت نگاه تمدنی به مفهوم معنویت

کلیدواژه ها معنویت، رویکردهای دین پژوهی، تبارشناسی، مطالعات تمدنی

* عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه قم *. دانشجوی دکتری کلام، گرایش فلسفه دین، دانشگاه قم.

abbas_izadpanah@yahoo.com a.shakernejad@gmail.com

www.noormags.ir

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

درمان دردهای اخلاقی در نهج‌البلاغه

درمان دردهای اخلاقی در نهج‌البلاغه

نهج‌البلاغه علاوه بر مباحث تاریخی، اخلاقی، کلامی، فلسفی، اقتصادی، سیاسی، مدیریتی و... به طب و درمان نیز اشاره کرده است. این مقاله دربارة راهکارهایی است که حضرت علی(ع) برای درمان دردهای اخلاقی و روحی توصیه نموده‌اند. از جملة این دردها می‌توان به افسردگی، ترس، شهوت، عیب‌جویی، تکبر، حسد، خشم، غفلت‌زدگی و شتاب‌زدگی اشاره نمود...
خشونت در خانواده و نگرش معنوی اسلام به آن

خشونت در خانواده و نگرش معنوی اسلام به آن

این مقاله با هدف مشخص‌کردن مفهوم خشونت و دیدگاه‌های مختلف دربارة آن و همچنین نگرش اسلام به آن انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت کتابخانه‌ای است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد اعتقادات مذهبی، عامل مؤثری در پیشگیری از خشونت علیه زنان است...
پیامدهای فردي و اجتماعي سيستم‌هاي فرقه‌اي

پیامدهای فردي و اجتماعي سيستم‌هاي فرقه‌اي

فرقه‌ها به‌عنوان ساختارهاي پيچيدة فكري و رواني كه مي‌توانند در قالب نهادی هم به ظهور برسند، همواره با ماهيت مرموز و لايه‌وار خود، خطرهایی را براي سيستم‌هاي سالم ارتباطي و اجتماعي، از نهاد خانواده گرفته تا كلان‌سيستم‌هاي فرهنگي و اعتقادي، به‌همراه دارند؛ به‌طوري كه تاثير متقابل ميان فرد و محيط به‌نحو سالم از ميان رفته و افراد به‌جاي آنكه هم شرايط محيطي را خود بسازند و هم جذب آن شوند، در سيستم ناسالم فرقه‌اي، اين حالت تعادل، جاي خود را به تاثيري صرفاً يك‌جانبه از سوي فرقه بر اشخاص مي‌دهد. در اين نوشتار، با رويكردي روان‌شناختي، به بررسي پیامدهای فردي و اجتماعي سيستم‌هاي فرقه‌اي مي‌پردازيم.
جستاری در فرقه شناسی

جستاری در فرقه شناسی

پر بازدیدترین ها

رابطه طبیعت انسان با رنج‌ها از دیدگاه اوشو

رابطه طبیعت انسان با رنج‌ها از دیدگاه اوشو

اوشو با توجه به نگرش خاصی که به طبیعت انسان دارد، معتقد است انسان چون از طبیعت خود دور افتاده و بر طبق اوامر «ذهن» و «نفس» رفتار می‌کند، همیشه غمگین و رنجور است
رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

رشد معنوی انسان از منظر قرآن و حدیث

این پژوهش نشان می‌دهد که ایجاد رابطه درست بین فرد و مسائل خود، ایجاد رابطه درست بین فرد و دیگران و ایجاد رابطه با خدا و کسب آرامش در پرتو آن از آثار رشد معنوی است؛ همچنین، تفکر، ایمان، انجام خوبی و ترک زشتی از علل رشد معنوی و جهل، کفرورزی و پیروی از شهویات از موانع رشد معنوی است.
سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

سنخ‌شناسی عشق در اندیشه‌ی مولوی و کریشنا مورتی

عشق در عرفان مولوي و کریشنامورتی اهميت والايي دارد؛ مولوی و کریشنا ویژگی‏‌هایی را برای عشق شمرده‏‌اند...
عرفان اشو

عرفان اشو

نسبت معنویت و روان‌شناسی

نسبت معنویت و روان‌شناسی

در این پژوهش در پی یافتن سیر تحول علم روان‌شناسی از منظر توجه به موضوع معنویت و یافتن ارتباط و نسبت روان‌شناسی و معنویت هستیم...
Powered by TayaCMS